Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2015/881 K.2015/8592

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Kanununun 22. maddesi uyarınca, kamulaştırma amacına uygun kullanılmayan taşınmazın satış bedeli ile kamulaştırma bedeli ile arasındaki farkın faizi ile tahsilini istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davacılar vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davacılar vekili Av.... ile davalı vekili Av.... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de, gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki;

Davacı, davalı idarece kamulaştırılan dava konusu taşınmazın bir süre kullanılmasından sonra ihtiyaç fazlası nedeniyle kendilerine tebligat yapılmadan üçüncü kişiye satılması sonucu uğranılan zararın tazminini istemiş; mahkemece, davanın kabulüne, dair verilen karar davalının temyizi üzerine Dairemizin 02.12.2013 tarihli kararı ile Kamulaştırma Kanununun 22. maddesinde yapılan yasal değişiklik doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi yapılmak üzere bozulmasına karar verilmiş, mahkemece bozmaya uyulmuş ise de gereği yerine getirilmeden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dava, 2942 sayılı Yasanın 22. maddesine göre, idarenin davacıya geri alım hakkını kullandırmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 6552 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikler ile birlikte 22. maddesinde “Kamulaştırmanın kesinleşmesinden sonra taşınmaz malların kamulaştırma amacına veya kamu yararına yönelik herhangi bir ihtiyaca tahsisi lüzumu kalmaması halinde, keyfiyet idarece mal sahibi veya mirasçılarına 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre duyurulur.

(Değişik ikinci ve üçüncü cümleler: 10/9/2014-6552/100 md.) Bu duyurma üzerine mal sahibi veya mirasçıları, kamulaştırma bedelini aldıkları günden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte üç ay içinde ödeyerek taşınmaz malı geri alabilir. İade işleminin kamulaştırmanın ve bedelinin kesinleşmesinden sonra bir yıl içinde gerçekleşmesi hâlinde kamulaştırma bedelinin faizi alınmaz. (Mülga dördüncü cümle: 10/9/2014-6552/100 md.)

(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/100 md.) Bu madde hükümlerine göre taşınmaz malı geri almayı kabul etmeyen mal sahibi veya mirasçılarının 23 üncü maddeye göre geri alma hakları da düşer. (Ek fıkra: 10/9/2014-6552/100 md.) Bu madde hükümleri, kamulaştırmanın kesinleşmesi tarihinden itibaren beş yıl geçmiş olması hâlinde uygulanmaz.

Ancak, kamulaştırılan taşınmaz mala kamulaştırmayı yapan idare dışında başka bir idare, kamulaştırma yoluyla gerçekleştirebileceği bir kamu hizmeti amacıyla istekli olduğu takdirde, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmayarak bu Kanunun 30 uncu veya 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 23 üncü maddesine göre işlem yapılır.

23.maddesinde ise “Kamulaştırma bedelinin kesinleşmesi tarihinden itibaren beş yıl içinde, kamulaştırmayı yapan idarece veya 22 nci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca devir veya tahsis yapılan idarece; kamulaştırma ve devir amacına uygun hiç bir işlem veya tesisat yapılmaz veya kamu yararına yönelik bir ihtiyaca tahsis edilmeyerek taşınmaz mal olduğu gibi bırakılırsa, mal sahibi veya mirasçıları kamulaştırma bedelini aldıkları günden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte ödeyerek, taşınmaz malını geri alabilir.

Doğmasından itibaren bir yıl içinde kullanılmayan geri alma hakkı düşer.

(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/100 md.) Birinci ve ikinci fıkrada belirtilen süreler geçtikten sonra kamulaştırılan taşınmaz malda hakları bulunduğu iddiasıyla eski malikleri veya mirasçıları tarafından idareden herhangi bir sebeple hak, bedel veya tazminat talebinde bulunulamaz ve dava açılamaz.

Aynı amacın gerçekleşmesi için birden fazla taşınmaz mal birlikte kamulaştırıldığı takdirde bu taşınmaz malların durumunun bir bütün oluşturduğu kabul edilerek yukarıdaki fıkralar buna göre uygulanır.

Özel kanunlarda bu maddenin uygulanmayacağına ilişkin hükümler saklıdır. 1164 sayılı Arsa Ofisi Kanununa dayanılarak yapılan kamulaştırmalarda ve bu Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda bu madde hükmü uygulanmaz.” hükümleri yer almaktadır.

Somut olayda, davalı idare tarafından dava konusu taşınmazın, kamulaştırılması üzerine 19.04.1974 tarihinde Hazine adına tescil edildiği, kamulaştırılan taşınmazın bir kısmının davalı tarafından 29.04.2004 tarihinde üçüncü kişilere satıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler karşısında, dava konusu taşınmazın kamulaştırma kararının kesinleştiği tarih dikkate alındığında, ek fıkra ile getirilen 5 yıllık sürenin geçmesi nedeniyle davacıların Kamulaştırma Kanununun 22.maddesi uyarınca talepte bulunma hakları kalmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi yerine kısmen kabulü doğru görülmemiştir.