Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2016/535 K.2016/4684

Dava dilekçesinde, ... İli Merkez ... Mahallesi 5279 ada 1 parsel ve 5278 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara kamulaştırmasız el koyma nedeniyle tazminat ve ecrimisil istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davalı vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçeleri ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan 16.06.2015 gününde temyiz edenlerden davalı vekili Av.... ile davacı vekili Av....geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosya eksiklik nedeniyle mahalline geri çevrilmiş bu kez iade edilmekle, dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle: müvekkilinin ... İli ... İlçesi ... Mah. 5279 ada 1 parsel sayılı toplam 276.496 m² alanda 159148/995328000 oranında hissedar ve malik olduğunu, müvekkilinin hissesinin taşınmazda 442,10 m² ye tekabül ettiğini, yine ... ili ... ilçesi ...

Mah. 5278 ada 1 parsel sayılı toplam 14.418 m² alanda 1516320/995328000 oranında hissedar ve malik olduğunu, müvekkilinin hissesinin 21.96 m² ye tekabül ettiğini, müvekkilinin hissedar ve malik olduğu ... İli ... İlçesi ... mah.

5279 ada 1 parsel sayılı taşınmazda ....'nın bulunduğunu, idarenin dava konusu taşınmaza eylemli olarak el koymasının malikin kullanımını yasaya aykırı olarak tamamen kaldırdığını yine müvekkilinin hissedar ve maliki olduğu 5278 ada 1 parsel üzerinde de ... .... ve tesislerinin bulunduğunu, müvekkiline herhangi bir kamulaştırma evrakının tebliğ edilmediğini, ...ne uzlaşma talebinde bulunulduğunu ancak belediyece uzlaşmanın kabul edilmediğini, davalı idarenin herhangi bir kamulaştırma işlemi yapmaksızın,

bir bedel dahi ödemeden taşınmaza fiilen el koyarak müvekkilinin tapulu taşınmazdan yararlanmasını engelleyerek bu güvenceyi çiğnediğini bu nedenlerle müvekkilinin tapulu taşınmaz malına kamulaştırmasız el atılması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan alınmasına ve yine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haksız kullanımdan kaynaklanan 2.000,00 TL haksız işgal-ecrimisil tazminatının geriye yönelik olarak son 5 yıl için yasal faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiş,

mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminat ve ecrimisil istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; dava konusu 5278 ada 1 parsel ve 5279 ada 1 parselde davacı murislerinin hükmen tescil sonucu hissedar olduğu, taşınmazın geldisinin 3703 ada 1 parsel olduğu, bu parselin de 1984 yılında imar uygulaması sonucu malik hanesinde ..., ... ve davalı ibareleri yazılmak suretiyle tapuya tescil edildiği, dava konusu taşınmazın 556 ada 2 ve 570 ada 3 parsel sayılı kök taşınmazın ifrazı ile oluşan parseller arasında yer aldığı, bu taşınmazlar hakkında 1958 yılında açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda ...

Kadastro Mahkemesinin 29.06.2004 gün ve 2003/27 E. 2004/19 K. sayılı ilamının 31.07.2006 tarihinde kesinleştiği, kök parsellerin kamulaştırma ve imar uygulamaları sonucu dava konusu taşınmazla birlikte yeni parsellerin oluştuğu anlaşılmakta ise de, dava konusu taşınmaza ait evveliyat kayıtları ile tescil sonrası tedavül işlemlerine ilişkin dayanak belge ve kayıtların çoğunluğunun dosya içerisinde bulunmadığı, dosyada bulunan belgelerin ise okunaklı ve denetime olanak sağlayacak nitelikte olmadığı, kök 570 ada 3 parsel sayılı taşınmazın mülkiyetinin davalı olduğu süreçte taşınmazın çeşitli idareler tarafından kamulaştırıldığı,

ancak kamulaştırma işlemi sırasında tapu malik veya mirasçılarına usulüne uygun olarak yapılmış kamulaştırma evrakının tebliğine dair evraka dosya içerisinde rastlanmadığı, bir kısım kamulaştırma işlemlerinin kayyım huzuru ile yürütüldüğü, idare tarafından malik veya mirasçıların davalı olarak gösterildiği Kamulaştırma Yasasının 16. veya 17.maddesine göre açılmış tescil davasının tesbit edilemediği ayrıca ifraz sonrası oluşan 5278 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkında da 10.543 m²’lik kısmı için 19.11.1987 tarihinde ... lehine kamulaştırma kararı verildiği, kıymet takdiri raporu düzenlenerek bedelin bankaya bloke edildiği,

taşınmaz malikleri adına ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1988/91-464 sayılı kararı ile kayyım atandığı, kamulaştırma evrakının kayyıma tebliğ edildiği ancak kayyım atanmasına ilişkin dosyanın istenmesine rağmen ilgili mahkemesince arşivde bulunamadığı, aramasının devam etmekte olduğu şeklinde bilgi verildiği, anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde geri çevirme kararı ile bazı mahkeme kararlarının örnekleri alınmış ise de, dosya ve karar asılları ya da onaylı örnekleri, davalı tarafından dayanılan kamulaştırma evrakının tamamı dosyada bulunmamaktadır. Tapu kayıtları celbedilmiş ise de geldi ve gitti kayıtlarını ayrıntısıyla ve okunaklı şekilde göstermediği gibi, dayanak belgeleri de eksiktir. Dolayısıyla dava konusu taşınmazın geldisiyle gittisiyle kayıttaki durumunu tam ve net biçimde belirleyecek nitelikte olmayan bu kayıtlara dayalı olarak hüküm kurmak mümkün görülmemiştir. Yine, kayıtlarda yer alan şerhlerde geçen mahkeme kararları eksiksiz biçimde getirilmemiş ve bu dava dosyalarının eldeki davaya etkisi değerlendirilmemiş ve hükmen kaydı içeren paydaşlara ait hükümlerin içeriği de gözönünde bulundurulmamıştır.

Davaya konu uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak, dosyada örnekleri bulunan tüm kararlara ait dosyalar ile kamulaştırma evrakı asıllarının veya onaylı örneklerinin etraflıca araştırılarak, dava konusu taşınmaza ait tapu kayıtlarının tüm geldi ve gittileri ile tedavülleri ile birlikte getirilmesi, bu kayıtlarda geçen mahkeme

dosyalarının aslı ya da onaylı örneklerinin araştırılıp, getirtilerek dosya içine alınması. Kadastro Mahkemesine ait 2003/27 E. 2004/19 K. sayılı dosyasının asılları veya onaylı örneklerinin ve kesinleşen bu karara karşı haricen yapılan inceleme ile yargılamanın yenilenmesi talebi ile açılan, ...

Kadastro Mahkemesinin 2011/1282 Esas sayılı dosyası üzerinden yargılamasının devam ettiği anlaşılan iş bu dosyada getirtilerek taraflarının kimler olduğu tesbit edilip, eldeki bu dosya açısından bekletici mesele yapılıp değerlendirilmesi ve kadastro dosyaları içerisinde kamulaştırma evrakının yer alıp almadığının araştırılması, davaya konu taşınmazın kamulaştırılmasına dair tüm bilgi ve belgeler ilgili idarelerden getirilerek,

kamulaştırma tarihindeki malik veya mirasçılara usulüne uygun kamulaştırma evrakının tebliğ edilip edilmediğinin, kamulaştırma bedelinin kayıtsız ve şartsız olarak malik veya mirasçılar adına bankaya depo edilip edilmediği ve davacılara veya murislerine kamulaştırma bedelinin ödenip ödenmediği, bahse konu kamulaştırma kararlarına karşı, davacıları veya murisleri tarafından bedel arttırım davası açılıp açılmadığı ayrıntılı olarak araştırılarak,

Kamulaştırma Yasasına uygun olarak yapılmış bir kamulaştırma işlemi olup olmadığı tesbit edilerek mahallinde usulüne uygun olarak oluşturulmuş bilirkişi heyeti ile keşif yapılarak mahkeme gözlemi de tutanağa geçirilmek suretiyle tüm kamulaştırma planı, harita ve krokileri mahalline uygulanmak suretiyle, kamulaştırmanın kapsam ve alanı belirlendikten sonra el koyulduğu iddia edilen yerin kamulaştırılan yerle aynı yer olup olmadığı krokiye bağlanarak tesbit edilip,

bilirkişiden alınacak ayrıntılı rapor ve yukarıda açıklanan tüm bilgi ve belgeler ile davaya konu taşınmazın kök parselin (geldisi olan 570 ada 7 parselden oluşan 5279 ada 1 parsel) paydaşları tarafından açılan ve mahkemece verilen direnme kararı üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından incelenen, 05.10.2011 tarih, 2011/5-452 ve 2011/590 karar sayılı ilamı ve temyiz incelemesi sırasında davacılar tarafından temyiz dilekçesine eklenen ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/111 Esas sayılı dosyasının yapılan yargılaması sonucunda,

mahallinde yapılan keşif sonucu dosya arasına alınan emekli kadastro müdürü Şahin Karagöz tarafından hazırlanan fen bilirkişisi raporu ve krokileri ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/407 Esas sayılı dosyası ile taşınmazın başka paydaşları tarafından açılan ve yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulan ...

Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/538 Esas-2015/57 Karar sayılı dosyanın da değerlendirme sırasında dikkate alınarak tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilmek suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması,

Kabule göre de;

2-Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11. maddesinin birinci fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tespiti ve bedelin tespitinde etkisi olan diğer unsurlarda dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılmış olan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına ... üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.

Mahkemece tarafların vereceği yada re'sen belirlenecek emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten ve bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptandıktan sonra yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren ek bilirkişi raporları alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, kamulaştırılan taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18. maddesinin ikinci fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına karşılık gelecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

2942 Sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması ve buna göre dava konusu taşınmaz ile emsallerin 2013 yılı itibariyle emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından getirtilip karşılaştırılarak değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Dosya arasına alınan tapu müdürlüğüne ait yazıda hükme esas bilirkişi raporunda somut emsal olarak incelenen 1527 ada 17 parsel sayılı taşınmazın 01.02.1993 tarihli satışına rastlanılmadığı bildirildiğine göre emsalin incelenen satışının gerçeği yansıtmadığı ve böyle bir satış olsa bile çok eski tarihli olduğu dikkate alındığında dava konusu taşınmaz ile karşılaştırma açısından uygun emsal olmadığı izlenimi uyandırdığından sözü edilen taşınmazın somut emsal alınarak değerlendirme yapılması uygun değildir.

Mahkemece yeniden uygun emsal tespit edilerek bu emsalin değerlendirmeye esas alınan satışını gösteren tapu kaydı ile satışa esas alıcısı, satıcısı ve satış bedelini gösterir resmi satış akit tablosunun tapu müdürlüğünden, emsalin ve dava konusu taşınmazın 2013 yılında bağlı bulundukları cadde veya sokak için belediyelerce emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen asgari m² fiyatlarının, ayrıca dava konusu taşınmazın dava tarihi ve emsalin satış tarihi itibarıyla imar uygulaması sonucu meydana gelmiş imar parselleri olup olmadıklarının, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüşse ne oranda düşüldüğünün ilgili belediye başkanlıklarından ve tapu müdürlüğünden sorularak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.