Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2016/7403 K.2016/8655

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca,....sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre; Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin 1.fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca, kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin tespiti gerekmektedir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda ve taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına .... üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar gösterilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri tespit edilmelidir.

Emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten sonra bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptanmalıdır. İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın

...

yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18.maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Buna göre dava konusu taşınmaz ve emsallerin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından 2013 yılı itibarıyla getirtilerek karşılaştırılması ve değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Dosya içerisindeki ve geri çevirme kararı üzerine getirtilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde; mahkemece, iki raporun ortalaması alınmak suretiyle hüküm kurulmuş ise de, hükme esas alınan birinci ek bilirkişi kurulu raporunda emsal alınan ....parsel sayılı taşınmazın 23.04.2010 tarihli satışına ilişkin akit tablosundan, 1423,52 m² sulu tarla vasfındaki taşınmazın ...hissesi 160.000,00 TL bedel ile üzerindeki mevcut ipoteğin hukuki vecibeleri de devredilmek suretiyle satıldığı,

satışın şekli dikkate alındığında serbest satış olmadığı ve taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığı emsal taşınmaz satışının emsal olarak alınamayacağı, emsal alınan ....sayılı taşınmazın 25.09.2003 olan satış tarihi itibariyle ve ikinci bilirkişi kurulu raporunda emsal alınan.... taşınmazın 14.10.2008 olan satış tarihi itibariyle imar parseli oldukları, dava konusu taşınmazın ise kadastro parseli olduğunun anlaşılmasına göre, dava konusu taşınmazdan İmar Yasası'nın 18.maddesinin 2. fıkrası gözetilerek,

düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiğinin düşünülmediği gibi, 2012 yılı itibariyle emlak vergisine esas asgari m² değerinin emsal taşınmazlardan 2938 parselin 114,51 TL m², dava konusu taşınmazın ise 34,34 TL m² olduğu, emsal taşınmazın dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu halde değersiz alınması bu emsallerin de dava konusu taşınmazın değerlendirilmesinde uygun emsal olmadıklarını göstermektedir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın yer aldığı ilçede emsal olabilecek özel amacı olmayan arsa satışlarının bulunmadığının düşünülemeyeceği ve değerlendirmeye esas alınan bilirkişi kurulu raporlarının yukarıda açıklanan esaslara uygun düşmediği gözetilmeden, gerekli araştırma ve yeterli incelemeyi içermeyen rapora itibarla karar verilmesi,

2-Dava konusu taşınmazın 1.000 m² olduğu ve 154,53 m²'sinin kamulaştırıldığı, kamulaştırılan alan dışında kalan bölümün gerek yüzölçümü gerekse konumu ve geometrik durumu itibariyle arta kalan kısımda değer düşüklüğü oluşmayacağından değer düşüklüğüne hükmedilmemesi gerekirken, hükme esas alınan ikinci raporda %5 değer kaybı hesaplayan rapora göre hüküm kurulması,

...

3-Kamulaştırma Kanununun 29.maddesinde, Kanunun 10. ve 15. maddesine ve bu Kanunun gerektirdiği diğer giderlere ilişkin harç ve yargılama masraflarının kamulaştırmayı yapan idarece ödeneceği düzenlenmiş olup, davacı idarenin 6001 sayılı ... ve Görevleri Hakkında Kanunun 12. maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu düşünülmeksizin davacıdan karar ve ilam harcı alınmasına hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.