Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2016/8829 K.2016/9703

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 110 ada ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından tamamına yönelik olarak; davalı vekili tarafından da vekalet ücreti yönünden temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece aldırılan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir Şöyle ki;

...-2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasayla değişik 15. maddesinin son fıkrası uyarınca bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği gün (dava tarihi) esas tutulur.

Buna göre tarım arazisi olan dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihindeki (2014 yılı) mevki ve şartlarına (sulu arazi niteliğine) göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirinin tespitinde, münavebeye alınacak ürünlerin 2014 yılına ait dekar başına asgari ve azami verimi ve ayrıntılı üretim giderleri ile kg başına toptan satış fiyatlarının esas alınması gerekir.

Kural böyle iken, mahkeme karar tarihinin de 16.....2015 olduğu, 2014 yılına ait ilçe verilerinin düzenlenmiş olacağı dikkate alınmadan, 2013 yılına ilişkin resmi verilere göre bedel tespiti ile 2014 yılına endeskleme yoluyla birim değerin tespiti,

...-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, iklim şartları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı v.b.) dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan, ülkemizin değişik yörelerindeki sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) kapitalizasyon faiz oranı %... olarak kabul edildiğinden, taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %... yerine %...,... uygulanmak suretiyle fazla bedele hükmedilmesi,

...-İrtifak hakkı tesis edilmek amacıyla yapılan kamulaştırma işleminde kamulaştırma bedeli, taşınmazın irtifak hakkı tesisinden önceki ile bu hakkın tesisinden sonraki değerleri arasındaki farktan ibarettir. Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin .... fıkrası gereğince, taşınmazın tamamının değeri tespit edildikten sonra aynı maddenin son fıkrası uyarınca irtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oran ve tutarı gerekçeleri ile belirtilmelidir.

İrtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oranı, taşınmazın cinsi, kullanım şekli, irtifak hakkının niteliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs.), taşınmazda kapladığı alan ve yeri, istikameti dikkate alınarak tespit edilir.

Yargıtay uygulamalarında, taşınmazın niteliğine uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen özel bir durum söz konusu olmaması halinde arazilerde irtifak nedeniyle olabilecek değer kaybının irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin %35'ini aşmaması gerektiği kabul edilmektedir.

Dava konusu taşınmaz üzerindeki irtifak hakkı tesisinde, irtifakın geçtiği yere ve alanına, taşınmazın yüzölçümüne ve niteliğine göre bu değer kaybının %35 üzerinden hesaplanarak alınması gerekirken %15 alınarak eksik bedele hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Mahkemece yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda, bilirkişi raporunda münavebeye alınan buğday, saman, sılajlık mısır ve pamuk ürünlerinin 2014 yılında dekar başına asgari ve azami verimini, satış fiyatını ve üretim giderlerini gösteren veri listesindeki verilere göre bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı, oluşacak sonuç doğrultusunda hüküm kurulmalıdır.

Ayrıca;

...-Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili davasının bu niteliğine göre vekille temsil edilen taraflar yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği düşünülmeden taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi de,

Doğru görülmemiştir.