Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2015/35929 K.2016/15875

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, yapılan incelemede; başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Müsaderesi gereken suça konu emval yönünden, hükmün esasını oluşturan ve tefhimle geçerlilik kazanan kısa kararda emvalin müsaderesine yer olmadığına karar verilmesine karşılık, gerekçeli kararda suça konu orman emvalinin müsaderesine karar verilmek suretiyle hükmün karıştırılması,

Kanuna aykırı; O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 19.04.2016 tarihinde araç iadesi konusunda oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Sanığın plakasız traktörüyle on kental yakacak nitelikte orman emvalini naklederken yakalandığı olayda, mahkemece verilen ilk hükmün sanık tarafından temyizi üzerine, nakil vasıtasının hakkaniyet tartışması yapılmadan müsaderesine karar verilmesi nedeniyle bozma kararı verilmiş, bozma sonrası incelemeye konu hükümde gerekçe gösterilmeden bu kez traktör ve römorkunun iadesine hükmolunmuş, sayın çoğunlukça sair temyiz itirazları reddedilerek iade kararı bozmaya konu edilmeden, başka sebeple hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

TCK'nın 54/3.madde ve fıkrasında, müsaderede hakkaniyet konusuyla ilgili düzenleme yapılmış, müsaderenin suça nazaran daha ağır sonuçlar doğurması halinde hakkaniyete aykırılık sebebiyle hakime iade konusunda bir takdir hakkı tanınmıştır.

765 sayılı TCK'nın 36.maddesinde hakkaniyet konusunda bir düzenleme yoktu ve suçta kullanılan araç gereç ve eşyanın her durumda müsadere edilmesi öngörülüyordu. Örneğin pikniğe giden birinin orada bulduğu iki dal parçasını sobasını tutuşturmak için aracına alması halinde, aracın zoralımına karar verilmesi gerekiyordu.

5237 sayılı TCK'nın 54/3.maddesinde yapılan düzenleme ile hakime hakkaniyetli karar verebilmesi için yukarıda belirttiğimiz odun örneğinde olduğu gibi bazı durumlarda müsadere konusunda istisna bir yetki tanınmıştır.

Yasanın yazımından da anlaşılacağı üzere bu düzenlemede kural müsadere, istisna olan husus iadedir.

Maalesef bazı Yargıtay Kararlarında bu madde ile igili olarak eşya-vasıta değeri adeta teraziye konmakta, araç değerinin fazla olması halinde bu maddenin uygulanması gerektiği değerlendirmesi yapılmaktadır.

İncelenen bu dosyamızda da böyle bir durum söz konusudur.

Yalnızca araç yakalanan eşya değerine bakılarak bu madde değerlendirilemez. Eğer buna göre değerlendirme yapılacak olursa, örneğin, kaçakçılık, kaçak orman emvali nakli gibi olaylarda çok değerli bir araçla sürekli bu suçun işlenmesi halinde dahi hiç bir zaman aracın zoralımına karar verilmesi mümkün olmayacaktır.

Yasa koyucunun maddenin düzenlemesindeki amacının bu olduğunu düşünmek mümkün değildir.

Yalnızca değer esas alındığında da aradaki nispi farkın çok açık olması halinde de elbette bu madde uygulanabilir, örneğin çok lüks bir aracın camına top oynayan çocukların topunun bir kaç kez gelmesi üzerine,sahibinin araçla çocukların topunu ezmesiyle meydana gelen ızrar suçundan dolayı bu madde uygulanacaktır. Esasen yasa koyucu bu gibi durumlar için düzenlemeyi yapmıştır.

Kaçakçılık, kaçak orman emvali taşıma gibi suçlarda, nakil vasıtasının değeri dışında suçun işleniş özellikleri de dikkate alınmalıdır.

Bu gibi suçlarda kullanılan araçlar genellikle çok eski model, bazen ruhsat sahibinden ara satışlarla başkasına geçmiş, yalnızca bu işler için kullanılan araçlardır.

Orman suçlarında idarece belirlenen emvalin değerleri her nasılsa çok cüz'i kalmakta, örneğin bir ton adun için 200-250 TL., 10 adet tomruk için yine 400-500 TL. değer belirlenmekte, yürüyen herhangi bir aracın değeri üç-dörtbin TL'den az olmadığından nakil vasıtaları adeta her seferinde yeni suçlarda kullanılmak üzere iade edilmektedir.

Oysa on adet yapacak ağacın tabiattan kural dışı kesilerek yok edilmesi veya 500 kg. Odunluk ağacın ortadan kaldırılması çevre, iklim, tabiattaki canlıların barınma, beslenme için gerekli olan eko yaşam şartları bakımından değerlendirildiğinde, maddi değerler düşük görülmekle beraber çevreye çok zarar verildiği açıktır.

Müsaderede değer dışında suçun işleniş özellikleri de dikkate alınarak hakkaniyet değerlendirilmelidir. Sanığımızın aracı ... model plakasız bir traktördür.

Aracının zor alımının hakkaniyete aykırı olmadığı gibi, bozma kararında hakkaniyetin tartışılması gerektiğine işaret edilmişken, bu tartışma yapılmadan iade kararına muhalifim.