Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2020/2005 K.2020/12676

2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'na muhalefet suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda Yeşilhisar Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 31/05/2019 tarihli ve 2019/123 soruşturma, 2019/179 karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın süre yönünden reddine ilişkin mercii Kayseri 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 02/09/2019 tarihli ve 2019/3843 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 24.02.2020 gün ve 2019 - 21165 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.02.2020 gün ve KYB. 2020/27518 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu. Anılan ihbarnamede;

Kayseri 3. Sulh Ceza Hâkimliğince, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın müştekiye 27/06/2019 tarihinde tebliğ edildiği, karara karşı yasal itiraz süresinin 15 gün olduğu, itiraz edenin ise yasal süre dolduktan sonra itiraz ettiği gerekçesi ile itirazın süreden reddine karar verilmiş ise de, itiraza konu kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın müşteki kuruma 11/07/2019 tarihinde tebliğ edildiği, 15 günlük itiraz süresinin son gününün 26/07/2019 tarihi olduğu, itirazın da 23/07/2019 tarihli dilekçe ile yapıldığı,

bu durumda yasal 15 günlük itiraz süresinin dolmadığı anlaşılmakla, süresinde yapılan itirazla ilgili olarak esastan inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü: T.C. Anayasasının "İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzel kişiliği" başlıklı 123/1. maddesi; "İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir." 5271 sayılı CMK'nin "Cumhuriyet savcısının kararına itiraz" başlıklı 173/1. maddesi; "(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir." hükümlerini içermektedir. Kanun yararına bozmaya konu somut uyuşmazlık incelendiğinde;

Tarım ve Orman Bakanlığı VII. Bölge Müdürlüğü Kayseri Şube Müdürlüğü tarafından 22.02.2019 tarih ve 612215 sayılı dilekçeyle, şüpheli ... hakkında Yeşilhisar İlçesi - Ovaçiftlik Köyü sınırları içerisinde görevliler tarafından tutulan tutanakla Sultan Sazlığı Milli Parkı içerisinde kalıcı bir tesis (sondaj - kuyu) yapması yönündeki eylemi nedeniyle, 2873 sayılı Kanuna aykırılık suçundan cezalandırılması istemiyle suç duyurusunda bulunulmuş,

Yeşilhisar Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada bilirkişi incelemesi sonucu şüphelinin "eyleminin 2873 sayılı Kanun'un 14. göndermesiyle 21. maddesi kapsamında kaldığı değerlendirilmiş ve neticeten TCK'nin 75. maddesi gereği şüpheliye gönderilen ön ödeme emri yerine getirildiğinden kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ve karar şikayet dilekçesinin yazıldığı şikayetçi Tarım ve Orman Bakanlığının Yeşilhisar ilçesindeki tebliğe elverişli adresine tebliğe çıkarılmış, tebligat 27.06.2019 tarihinde tebliğ memuru "Levent Gökçe" tarafından teslim alınmıştır.

Aynı karar, gerekçesiz bir şekilde Kayseri - Kocasinan'daki VII. Bölge Müdürlüğü adresine de tebliğe çıkartılmış, bu tebligatı ise 11.07.2019 tarihinde tebliğ memuru "...ahir Soyden" teslim almıştır. Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara karşı, Kayseri - Kocasinan ilçesinde bulunan idare vekili tarafından 23.07.2019 tarihinde itiraz edilmiştir.

Kayseri 3. Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen 02.09.2019 tarihli 2019/3843 D.İş. sayılı kararla itirazın, ilk tebligatın çıkarıldığı tarih esas alınarak süre yönünden reddine karar verilmiştir.

İtiraz eden kurumun dilekçesinden de anlaşılacağı üzere, itirazın konusu, şüphelinin 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli sit alanı ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları kapsamında kalan bir yere zarar vermesi yönündeki eyleminin 2863 sayılı Kanuna da aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle bu kanundan da kamu davası açılması gerektiğine yöneliktir. Şikayetçi kurumun, şüphelinin 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçuna uyan ve mütemadi şekilde işlenmeye devam eden "tecavüz" eylemi nedeniyle var olan delillerini ve şüphelinin hangi suretle 2863 sayılı kanun kapsamında kalan yerlere zarar verdiğini ilgili Cumhuriyet savcılığına sunması ile eylemin farklılığını ortaya koyması suretiyle süresi içinde yeni bir suç duyurusu yapabilmesi ve yeni bir soruşturma açılması da mümkündür.

Anayasa'da yer alan idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olması ilkesi gereği, Tarım ve Orman Bakanlığının VII. Bölge Müdürlüğü Kayseri Şube Müdürlüğüne bağlı Yeşilhisar İlçesindeki idari teşkilat bakımından tüzel kişiliği olmayan İlçe Müdürlüğünün, tebligattan ötürü itiraz hakkının kullanılıp kullanılmayacağına dair yine başlı başına tüzel kişiliği olmayan Kayseri Şube Müdürlüğüne veya Bölge Müdürlüğüne haber verip vermemesi, şikayetçi kurumun teşiklatlanması ve iç işleyişi bakımından önem arz eden bir durumdur.

Ancak, 2873 sayılı Kanuna aykırılık suçundan verilen bir kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın, adı geçen kanunda suçtan doğrudan zarar gören olarak bahsedilmeyen Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hemen her teşkilatına tebliği şartı da bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle, itiraza konu kovuşturmaya yer olmadığı kararının tebliğinin usulüne uygun şekilde yapıldığı, itirazın süresinde olmadığı, keza itirazın konusunun şikayet dilekçesindeki ve soruşturma dosyası kapsamındaki eylemle aynı eylem de olmadığı anlaşılmakla,