Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2020/2365 K.2021/6115

Çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan sanık ...'in, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/2. maddeleri gereğince 221.791,95 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair Manisa 1. İcra Ceza Mahkemesinin 13/12/2018 tarihli ve 2018/985 esas, 2018/1174 sayılı kararının ...

Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin 09/05/2019 tarihli ve 2019/174 esas, 2019/1577 sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddedilmesi sonucu kesinleşmesini müteakip, sanık müdafii tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebine ilişkin Manisa 1. İcra Ceza Mahkemesinin merciince 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 23/3. maddesi gereğince hakim görevlendirilmesi talebinin reddine dair Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 02/12/2019 tarihli ve 2020/224 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 25.03.2020 gün ve 3166 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20.05.2020 gün ve KYB. 2020/45679 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3. maddesinde yer alan “Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 318/1. maddesinde ki “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” biçimindeki düzenleme karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin, yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği gözetilmeden,

merciince yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

5271 sayılı CMK'nin "Yargılamaya katılamayacak hakim" başlıklı 23/3. maddesi;

"...(3) Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz...",

"Yenileme isteminin kabule değer görülmemesi nedenleri ve kabulü hâlinde yapılacak işlem" başlıklı 319. maddesi;

"(1) Yargılamanın yenilenmesi istemi, kanunda belirlenen şekilde yapılmamış veya yargılamanın yenilenmesini gerektirecek yasal hiçbir neden gösterilmemiş veya bunu doğrulayacak deliller açıklanmamış ise, bu istem kabule değer görülmeyerek reddedilir.

(2) Aksi hâlde yargılamanın yenilenmesi istemi, bir diyeceği varsa yedi gün içinde bildirmek üzere Cumhuriyet savcısı ve ilgili tarafa tebliğ olunur.

(3) Bu madde gereğince verilen kararlara itiraz edilebilir."

Hükümlerini içermektedir.

Buna göre; yargılamanın yenilenmesi istemi hükmü veren mahkemeye sunulur. Ancak Kanun'da önceki yargılamada görev yapan hakimin görev alamayacağı aynı işten neyin kastedildiği hususunda bir açıklık olmamakla birlikte, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkına, Yüksek Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına ve 5271 sayılı Kanun'un (ilgili madde) gerekçesine göre; yargılamanın yenilenmesi isteminin, yenilenmesi istenen yargılama sonucunda kesinleşen hükmü kuran hakim dışında, başka bir hakim tarafından incelenmesi gerektiği kabul edilmektedir.

Hükmü veren (aynı) mahkeme (fakat CMK'nin 23/3. maddesinde göre bu işte görevlendirilecek başka bir hakim) tarafından; yargılamanın yenilenmesi talepli dilekçenin Kanun'da öngörülen şekilde başvurularak sunulmaması, dilekçede yargılamanın yenilenmesi isteminin yasal sebebinin veya bu yasal sebebi gösteren maddi delillerin sunulmaması halinde, istemin "kabule değer görülmediğinden reddine" karar verilir. Aksi halde, yani yukarıda yazılı red sebepleri yoksa, (istem içerik itibarıyla Kanun'da gösterilen hususlar bakımından eksiksiz ise) yargılamanın yenilenmesi istemi, yine görevlendirilecek hakim tarafından Cumhuriyet savcısına ve ilgili tarafa tebliğ edilecek ve yeniden yapılacak yargılama da aynı mahkemece fakat bu iş için görevlendirilecek başka bir hakim tarafından yapılacaktır.

Kanun yararına bozmaya konu somut uyuşmazlıkta;

Sanık müdafiinin sunduğu yargılamanın yenilenmesi konulu dilekçe hakkında öncelikle başvurunun usulden kabule değer görülüp görülmediği bakımından bir karar verilmesi için mahkumiyet hükmünü kuran hakim dışında başka bir hakimin görevlendirilmesi istenmesine rağmen, itiraz merci tarafından bu istemin reddedildiği görülmüştür.

Yüksek Yargıtay'ın ve Dairemizin pek çok emsal kararında da değinildiği üzere, daha önce mahkumiyetle sonuçlanmış ve kesinleşmiş bir karara karşı yapılan yargılamanın yenilenmesi istemlerinin önceden sanık hakkında yarılamayı yapan ve hüküm kuran hakim tarafından incelenmemesi gerektiğinin içtihat edildiği, merciince incelemeyi yapacak mahkemeye hükmü veren hakimden başka bir hakimin görevlendirilmesi yönünde bir karar verilmesi gerekirken, talebin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu anlaşılmakla,