Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2020/813 K.2020/417

Karşılıksız çek düzenleme suçundan sanık ...'in, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/2. maddesi gereğince 20.000,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair Serik İcra Ceza Mahkemesinin 18/09/2018 tarihli ve 2018/133 esas, 2018/251 karar sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 20.12.2019 gün ve 2019 - 17347 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 03/01/2020 gün ve KYB. 2019/135891 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesinde yer alan, "(Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adlî para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…)(2) az olamaz." hükmü nazara alındığında,

Somut olayda, şikayete konu 02/01/2018 tarihinde bankaya ibraz edilen Vakıfbank A.Ş.

Fethiye Şubesine ait TR31 0001 5001 5800 7305 3421 numaralı ve 20.000,00 Türk lirası bedelli çekin 18.590,00 Türk lirası kısmının karşılıksız kaldığının belirtilmesi karşısında, mahkemesince sanığın cezasının 5941 sayılı Kanun'un 5/1, 5237 sayılı Kanun'un 62 ve 52/2. maddeleri uyarınca 500,00 Türk lirası adlî para cezası olarak belirlenmesini müteakip, söz konusu adlî para cezasının bahsedilen çekin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağı da gözetilmesine karşın, 18.590,00 Türk lirası adlî para cezası yerine,

bu bedeli aşacak şekilde 20.000,00 Türk lirası adlî para cezasına hükmedilerek fazla ceza tayin edilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

5941 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan kurulan ve kanun yararına bozmaya konu edilen hükümde yerel mahkemece.

5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesinde unsurları yazılı "karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme" suçunu işlediği anlaşılan sanık hakkında, öncelikle takdiren 30 gün adli para cezasına hükmedildiği, TCK'nin 62. maddesi gereği 1/6 oranında takdiri indirim yapılarak cezanın 25 gün adli para cezasına indirildiği, yine TCK'nin 52/2. maddesi gereği günlüğü 20 TL'den hesaplanan katsayının, gün para cezasıyla çarpılması sonucu sanık hakkında 500 TL adli para cezasına hükmedildiği,

5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi ikinci fıkrasında yazılı olduğu üzere, verilecek cezanın suça konu çekin karşılıksız kalan kısmından az olamayacağı gözetilerek sanığın neticeten 20.000 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verdiği görülmektedir.

Somut olayda çekin arkasındaki kaşeden anlaşılacağı üzere, yetkili hamilin çekin ibrazı sırasında bankanın ödemekle yükümlü olduğu 1410 TL'yi tahsil ettiği görülmektedir. Hal böyleyken yerel mahkemece, hükmedilecek cezanın belirlenmesinde, çekin karşılıksız kalan kısmı, muhatap bankanın kanuna göre ödemekle yükümlü olduğu 1410 TL düşürüldükten sonra hesaplanmalıdır.

Aslında sonuç olarak verilen adli para cezasının 5941 sayılı Kanun'un lafzına uygun olarak çekin karşılıksız kalan kısmından az olmamak üzere belirlendiği düşünülebilir. Ancak mahkemece, sanık hakkında takdir edilen temel ceza örneğin. 1000 gün adli para cezası olsaydı, bu cezanın günlüğü 20 TL'den paraya çevrilmesi sonucu 20.000 TL'ye ulaşılsaydı bu durumda 5941 sayılı Kanun'un lafzına aykırı bir durum meydana gelmeyeceği değerlendirilmektedir.

Ancak mahkemenin karar gerekçesinde, öncelikle sanık hakkında 30 gün olarak takdir edilen, TCK 62. maddesi gereği 25 güne düşürülen, günlüğü 20 TL'den 500 TL olarak tespit edilen adli para cezasının, 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi ikinci cümlesi nedeniyle çekin karşılıksız kalan kısmına çekilerek neticeten 20.000 TL adli para cezasına hükmedildiği, ancak çekin karşılıksız kalan kısmının 18.590 TL olduğu, dolayısıyla hüküm ile gerekçesi arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiği anlaşılmakla,