Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2006/2336 K.2006/9887

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 1.8.2002 tarihli sözleşme imzalandığını, buna göre davacının 31.12.2003 tarihine kadar Türkiye’de müvekkili dışında hiçbir firmaya mal satmayacak olduğunun ihlali halinde 100.000 USD cezai şarta ödenmesinin kararlaştırıldığını, bu arada müvekkilinin 26.8.2002 tarihli fatura ile 83.500 USD bedelli davalıdan sarımsak satın aldığını ve ödemenin 120 gün vadeli akretifle yapılmasının öngörüldüğünü,

ancak davacının Türkiye’de başka firmalara sarımsak satışı yaptığının tespit edildiğini belirterek sözleşmenin 6.maddesi gereğince 100.000 USD'nin davalıdan tahsiline müvekkilinin satım sözleşmesi nedeniyle ödemesi gereken 83.500 USD’nin hüküm altına alınarak 100.000 USD ile takas edilmesine, borcun sona ermesine bağlı olarak akreditifin iptaline, takas sonucunda kalan 16.500 USD alacağın tahsiline, takas bedeli yerinde görülmediği takdirde 83.500 USD bedelli akreditifin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya dayanak gösterilen 1.8.2002 tarihli sözleşmenin davacı tarafından yapılan hile ile elde edildiğini, müvekkilinin davacının e-mail mesajlarındaki açık tehdit ve hilesi sonucu yanılarak sözleşmeyi imzaladığını, dava dışı ... Ltd.Ştine davalı tarafından yapılan ihracatın satıcısının başka bir firma olduğunu, davalı şirketin ihracatı sınırlayıcı bir sözleşmeyi imzalama yetkisinin bulunmadığı gibi sözleşmeyi de ihlal etmediğini, akreditifin diğer sözleşmelerden bağımsız olup, takas dermeyen edilemeyeceğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, taraflar arasında tek satıcılık sözleşmesi kurulduğu, somut olayın özellikleri, davalının basiretli tacir gibi davranma yükünü, uluslararası dış ticaretin işleyişi dikkate alındığında davalı yanca ileri sürülen sözleşmenin hile ile elde edildiği savunmasının kanıtlanamadığı,

davalının Türkiye’den dava dışı iki ayrı firmaya mal ihraç ederek sözleşmedeki başka bir firmaya mal satmama borcunu ihlal ettiği, bu itibarla davacıya 100.000 USD ceza koşulunu ödemesi gerektiği, davacı vekilinin yargılama sırasında diğer taleplerini atiye bıraktığını beyan ettiği gerekçeleriyle, dava dilekçesindeki akreditifin iptali, akreditif bedelinin ceza koşulu alacağı ile takas ve mahsubunun yapılarak bakiyesinin tahsiline ilişkin istemler yönünden davanın takibinden sarfınazar edildiğinden HUMK.’nun 185.maddesine göre bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

ceza koşuluna ilişkin istem yönünden davanın kabulüne100.000 USD ceza koşulunun davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.