Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2006/4223 K.2006/7215

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av. Özlem Tutbak ile davalı vek.Av.Suat Şahin'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından yapılan 72.000 M2 lık alışveriş merkezine elektrik bağlanması için davalı şirkete yapılan müracaat üzerine, davalının "Yapı Denetim ve Muayane Ücreti" adı altında 23.908.983.000 TL: bedel talep ettiğini, tesis ve elektrik bağlanması işleminin gerçekleşmesi için bu talebi karşıladıklarını, oysa davalının 4708 sayılı kanun ile belirlenen yapı denetim şirketi olmadığını, böyle bir ücret alamayacağını iddia ederek 23.908.983.000.TL.'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı savunmasında, kendilerinin yapı denetim şirketi olmamalarına rağmen 4708 Sayılı Kanun, İmar Kanunu ve Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği uyarınca yapı denetimi yaparak "muayene ücreti" almakla yetkilerinin bulunduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece 4708 sayılı yasa ile belirlenen pilot iller dışında kalan illerde davalıların 3194 sayılı kanunun 22. maddesi ve Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğinin 19.maddesine göre "Yapı denetim Ücreti" talep edebileceği, uygulamaya 8.8.2002 tarihinde son verilmesinin davacının ödediği bedelin iadesini gerektirmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4708 Sayılı Kanunun birinci maddesinde Yapı Denetim kuruluşu," bakanlıktan aldığı izin belgesi ile munhasıran yapı denetimi görevi yapan ortaklarının tamamı Mimar ve Mühendislerden oluşan tüzel kişi" olarak tanımlanmıştır.

Yine aynı yasanın 11. maddesi ile " 19 adet pilot ilde denetimlerin" Yapı denetim kuruluşları tarafından yapılması, 12 maddede ise, 4708 sayılı yasada hüküm bulunmayan hallerde İmar Kanununun uygulanması öngörülmüştür.

İmar Kanununun Ruhsat alma şartlarını düzenleyen 22.maddesi, "Yapı Ruhsatı almak için belediye, Valilik burolarına yapı sahipleri veya kanuni vekillerince dilekçe ile müracaat edilir. Dileyçeye sadece tapu, mimari proje , statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları, roperli yoksa ebatlı krokilerin eklenmesi gerekir. Ayrıca anılan kanunun 28.maddesinde ise "Yapının fenni mesuliyetini üzerine alan meslek mensupları yapıyı ruhsat ve eklerine göre yaptırmaya aykırılığı 3 gün içinde bildirmeye... " hükmünü içermektedir.

Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğinin 19.maddesinde ise, "İç tesisin denetim kuruluşu tarafından denetlenmesi , denetim kuruluşunun vereceği uygunluk belgesine sahip olan tesisin, işletmenin sorumlu mühendisi veya teknik sorumlusu tarafından muayene edilmesi bu işlemler için ayrıca bir ücret alınmamasını" öngörülmüştür.

Açıklanan yasa ve yönetmelik hükümleri dikkate alındığında davalı işletmeye "Yapı denetimi" yapması konusunda bir yükümlülük verilmediği gibi aynı ad altında ücret talep etme hakkı da bulunmamaktadır.

Diğer yandan davalı işletmesinde bağlı bulunduğu ... tarafından 8.8.2002 tarihinde çıkartılan genelge ile de, "Yapı Denetim Ücreti" adı altında bir ücret alınamayacağı, yapı denetimlerinin meslek kuruluşları ve fenni mesullarca yapılacağı bildirilmiştir.

Hal Böyle olunca davalının yasal bir dayanağı olmadan davacıdan "Yapı Denetim Ücreti" adı altında yaptığı tahsilatın iadesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.