Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2006/5843 K.2006/12324

Taraflar arasındaki karşılıklı alacak-itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı-karşı davalı vekilince duruşmalı, davalı-karşı davacı vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... ile davalı vek.Av....'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı-birleşen davanın davalısı Ak Merkez Gayrimenkul Yatırım A.Ş. (kiralayan) ile davalı-birleşen davanın davacısı ANC Gıda Ticaret A.Ş. (kiracı) arasında Ak Merkez’deki 425 nolu bağımsız bölümün kiralanması konusunda 18.12.1993 tarihinde 10 yıllık kira sözleşmesi imzalandığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Kiralayan İstanbul 8. Ticaret Mahkemesi’nin 2001/1477 Esas sayılı dosyasında açtığı davada, kiracının 18.12.2000-18.12.2001 dönemi için eksik kira ödediğini ve çekilen ihtarnamelerle temerrüde düştüğünü, tahliye davası açıldığını, tahliye davasının derdest olduğunu belirterek, Nisan-Mayıs-Haziran ve Temmuz 2001 aylarına ait 11.227.11.-Dolar + KDV olarak ödenmesi gereken kira parasının eksik ödendiğinden,

eksik ödenen 22.097.44.-Dolar kira bedeli + 3.921.58.-Dolar KDV, toplam 26.019.02.-Doların tahsilini talep etmiş, Birleşen İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2002/1085 sayılı dosyasında da 17.04.2002 ile 17.07.2002 tarihleri arasındaki 20.856.-Dolar kira bedeli + 3.754.-Dolar KDV alacağı ve kira sözleşmesinin 5. maddesi gereği hesaplanan 10.997.806.970.-TL. gecikme tazminatı ile 1.979.605.155.-TL. KDV.nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Kiracı ANC Gıda Tic.A.Ş. ise, imzalanan kredi sözleşmesinin 4. maddesinin “Not” başlıklı bölümünde “Oturma yeri bulunmayan diğer gıda ünitelerinin m2 birim kira fiyatı bu anlaşmadaki m2 birim fiyatından daha az bir miktara verilirse veya ileriki bir tarihte düşerse, kiracının m2 birim fiyatı da bu indirimin gerçekleştiği tarihte aynı fiyata indirilecektir ve kontratta bu madde değiştirilerek her senenin kirası buna göre ayarlanacaktır.

Bu değişme bir defaya mahsus kalmayacak, indirim tekrarlandığında aynı işlemler kiracı için tekrarlanacaktır” ibaresi bulunduğunu, kiralayanın 407 nolu bağımsız bölümü Tab Gıda A.Ş.ye daha düşük m2 bedeli üzerinden kiraya verdiğini, ancak bunu müvekkilinden gizlediğini, durumun 11.06.2001 tarihinde öğrenildiğini belirterek,

01.01.1995 tarihinden beri kiralayana 119.722.12.-Dolar fazla ödeme yaptıklarını, ödenen bu miktar ve 24.934.35.-Dolar faiz alacağının tahsili için icra takibi yapıldığını, ancak takibe itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ve tazminat istemi ile İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2001/1557 sayılı dosyasında itirazın iptali davası açmış, itirazın iptali davası da kiralayanın açtığı davalarla birleştirilmiştir.

Mahkemece, kiralayanın açtığı asıl ve birleşen davanın reddine, kiracının açtığı davanın kısmen kabulü ile 111.582.10.-Dolar üzerinden itirazın iptaline, bu miktara takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/2. maddesi uyarınca faiz uygulanmasına, alacak likit nitelikte bulunmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, hüküm kiralayan ve kiracı vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle kira sözleşmesinin 4. maddesi gereğince kiracının fazla ödediği miktarın belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden, davalı-birleşen davanın davacısı ANC Gıda A.Ş.nin tüm, davacı-birleşen davanın davalısı Ak Merkez Gayrimenkul Yatırım A.Ş. vekilinin de aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesinin 4. maddesinin “Not” başlıklı bölümünde kararlaştırıldığı şekilde kiracının (ANC Gıda A.Ş.nin) dava dışı Tab Gıda A.Ş.nin daha düşük bedelle ödediği m2 kira bedeli kadar kira ödeyeceği ve dolayısı ile fazla ödediği kira paralarını talep edebileceği kuşkusuzdur.

Ancak kira sözleşmesinden kaynaklanan bu alacağın B.K.nun 126. maddesi gereği beş yıllık zamanaşımına tabi olduğunun gözetilmemesi doğru olmadığı gibi, taraflar arasında görülen tahliye davasında 18.12.2000 tarihinde başlayan dönem için aylık kiranın 10.591.61.-Dolar olduğu hususu Yargıtay kararı ile kesinleştiğinden ve kesin hüküm de olumsuz dava koşulu olduğundan, artık anılan bu dönem için kira parası tartışılamaz.

Başka bir anlatımla, kiralayan bu dönem için kira alacağını 10.591.61.-Dolar üzerinden talep edebilir, kiracı da bu dönem için kira parasını sözleşmenin 4. maddesi uyarınca indirilmesini isteyemez.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak bilirkişiden ek rapor alınıp, uygun sonuç dairesinde bir karar vermekten ibaret iken, bu yönler gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.