Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2006/6322 K.2006/12359

Taraflar arasındaki alacak-tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı-davalı vekilince duruşmasız, davalı-davacı vekilince de duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vek. Av. ......gelmiş, davacı tarftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı şirketin siparişi üzerine 20.6.1998 tarih 84.000 USD; 15.6.1998 tarih 170.420 USD bedelli faturalara konu ham deriyi Türkiye'ye gönderdiklerini, mal bedelinin ödenmediğini, alacağın tahsili için yapılan icra takibine itiraz edildiğini iddia ederek itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı savunmasında davacıdan 8448 ve 8482 nolu sözleşmelere istinaden %90 oranında birinci kalite deri alımı için anlaştıklarını 6.8.1988 tarihinde teslim alınan 78.400 USD' lik birinci parti malın ayıplı çıkması üzerine ikinci partinin alınmayacağının davacının Türkiye acentesine bildirildiğini beyan ederek davanın reddini istemiş, karşı davası ile ayıplı mal bedeli, masraflar toplamı 79.204 USD ile 478.560.000 TL' nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece davalının siparişi üzerine Türkiye'ye gelen ikinci parti mal üzerinde herhangi bir ayıp incelemesi yapılmadığı, davalının malı gümrükten çekmeyerek millileştirilmesine neden olduğu gerekçesiyle, ikinci parti malın 170.420 USD bedelinden sorumlu olduğu, karşı davada birinci parti malın ayıplı olması nedeniyle semenden tenzilat yapılarak 49.649 USD ve 470,56 YTL' nin karşı davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle 6.8.1998 tarihinde teslim alınan 78.400 USD tutarlı birinci parti derinin ayıplı olduğunun, ancak davalı yanca kullanılmış olması sebebiyle iadesinin mümkün olmadığı gözetilerek semenden indirim yapılmasında, ikinci parti malda ayıp bulunduğu tespit edilmeden, malı gümrükten çekmeyen davalının malın millileştirilmesine neden olduğundan bedelinden sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı-karşı davacının ve davacı-karşı davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itiazlarının reddi gerekmiştir.

2- Asıl davada talep, 15.6.1998 tarih 170.420 USD ve 20.6.1998 tarih 84.000 USD' lik faturalara yöneliktir. Sözkonusu faturalara ilişkin malların Gümrüğe geldiği ve davalı yanca gümrükten çekilmemesi veya mahrecine iade edilmemesi nedeniyle millileştirildiği anlaşılmaktadır. Ne varki mahkemece 15.6.1998 tarihli fatura yönünden hüküm kurulduğu halde 20.6.1998 tarihli fatura için olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması doğru görülmemiştir.

3- Davacı alacağının yıllık %4 oranında faizi ile tahsilini talep etmiş olduğu halde mahkemece HUMK 74. maddesine aykırı olarak alacağın devlet bankalarınca uygulanan en yüksek faiz oranı ile tahsiline karar verilmesi isabetsizdir.

4- HUMK 388. maddesi hükmüne göre, hükümde taraflara tanınan hak ile yükümlülükler mümkünse birer sıra numarası altında, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde ayrı ayrı gözetilmesi gerekir.

Somut olayda asıl dava ve buna mukabil olarak açılan karşı dava bulunmaktadır.

Bu durumda mahkemece herbir davada tarafların hak ve yükümlülükleri (kabul ve red edilen yönler, harçlar, vekalet ücreti vs.) ayrı ayrı gösterilmelidir. Hüküm tesisinde anılan yasaya uyulmamış olması da bozmayı gerektirmiştir.