Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2006/7096 K.2007/1728

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 2000 yılı sezonunda geçerli olmak üzere yaz sezonu kontenjan sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca 2000 yılı 6.7.8 ve 9. aylarında gerçekleşmek üzere toplam 3048 gecelemenin davalı şirkete tahsis edildiğini, davalının 1698 geceleme kullanarak bu kısmın bedelini ödediğini, tahsis edilip de kullanılmayan kontenjandan dolayı müvekkilinin 73.147 DM’lik bir kaybı oluştuğunu belirterek 73.147 DM’nin yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 2000 yılında turizm sektöründe yaşanan olumsuzluklar nedeniyle müvekkilinin yükümlülüklerini kısmen yerine getirebildiğini, davacının %100 garantili oda tahsisinde bulunmadığını, bu itibarla öncelikle boş kalan odalar nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığının tesbit edilmesi gerektiğini, öte yandan tarafların 31.10.2000 tarihinde 15.441.963.425.TL: bakiye kaldığı hususunda anlaştıklarını bildirerek davanın reddine, aksi halde alacak miktarının mutabık kalınan bu tutar dikkate alınarak ve otelin doluluk oranı tesbit edilerek hesaplanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre, taraflar arasında %80 doluluk garantili satış sözleşmesi imzalandığı, davalının sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediği deprem ve terör olayları nedeniyle turist sayısında azalma meydana geldiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, 6.719.465.685.TL.’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Davacının temyizi yönünden, taraflar arasındaki uyuşmazlık 12.5.2000-31.10.2000 tarihleri arasında geçerli olduğu kararlaştırılan “2000 yaz sezonu kontenjan sözleşmesi” nden kaynaklanmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda, 1999 yılında Türkiye’de meydana gelen deprem ve terör olaylarının özellikle yurtdışından gelen turist sayısında düşmeye neden olduğu belirtilerek hesaplanan alacaktan bu nedenle indirim yapılmış olduğu görülmüştür.

Taraflar tacir olup, TTK.20.maddesi uyarınca işlerinde basiretli davranmaları asıldır. Dava konusu sözleşme, 2000 yılında imzalanmıştır. Depremden ve terör olaylarından bir yıl sonra düzenlenen sözleşmede önceki yılın olaylarının gözetilmemiş olması hayatın olağan akışına uygun düşmez. Başka bir ifadeyle bir yıl önceki olayların dava konusu uyuşmazlık yönünden mücbir sebep olarak kabulü ve bundan dolayı indirime gidilmesi doğru görülemez.

Öte yandan sözleşmenin 2/B bendinde acentanın kendisine tahsis edilen kontenjan için sezon boyunca sözleşmede detayları yer alan gecelemelerin %80’ni gerçekleştirmeyi garanti ettiği öngörülmüş, 3.maddesinde ise garanti geceleme süreleri açıkça belirtilmiştir.

Davacı taraf, 3.maddede belirtilen sürelerin, gecelemelerin %80’i olduğunu, bilirkişi raporunda bunun da %80’nin alınması suretiyle yapılan hesaplamanın sözleşmeye aykırılık teşkil ettiğini iddia etmiştir. Bu durumda mahkemece belirtilen iddia üzerinde durulup değerlendirilmesi, iptal edilen rezarvasyonlar üzerine aynı odaların başkalarına satılıp satılmadığı ya da dönemin özellikleri itibariyle satılma olasılıkları yönünden davacı defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılıp diğer delillerle birlikte değerlendirilerek uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, bu yönler araştırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Kabule göre de davalının cevabı faks metninde ve cevap dilekçesinde belirttiği miktar yönünden kabulü bulunduğu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

2- Davalının temyizi yönünden davacı BK.’nun 83.maddesi uyarınca seçimlik hakkını döviz yönünden kullanmış olmasına rağmen, talep dışına çıkılarak TL üzerinden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.