Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2007/2079 K.2007/6339

Taraflar arasındaki çek iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya getireceği mallar karşılığında iki adet çek verdiğini, ancak müvekkiline herhangi bir mal teslimi yapılmadığını, çeklerden 16.10.2004 keşide tarihli olanın üçüncü kişiye ciro edildiğini ve bu kişi tarafından bankaya ibraz edildiğini, davalının mal teslim etmediği gibi çekleri de iade etmediğini belirterek müvekkilinin ileride zarara uğramasının önlenmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının iddialarının asılsız olduğunu, müvekkiline herhangi bir ihtar çekilmediğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece toplanan delillere göre, dava tarihi itibariyle çeklerin bankalara ibraz edilerek karşılıksız çıktığının davacı tarafından bilindiği, TTK.nun 730/20 ve 669. v.d.maddelerine göre çekin iptalini isteme hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin TTK.nun 711. maddesi uyarınca muhatabı ödemeden men edebileceği ve elinden haksız olarak çıkan çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespitini isteyebileceği, davacının kötüniyetli dava açtığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

HUMK.nun 76. maddesi uyarınca olayların açıklanması taraflara, hukuki nitelendirmesi hakime ait bir görevdir. Mahkeme dava dilekçesinde ileri sürülen maddi vakıalarla bağlı olup, hukuki nitelendirmeyle bağlı değildir. Somut olayda dava dilekçesi içeriğinden uyuşmazlığın çekler nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti istemini içerdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece İİK.nun 72. maddesi hükmü gözetilerek tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilip delilleri toplandıktan sonra uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, davanın nitelendirmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.