Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2007/5284 K.2007/10746

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalıdan satın alınacak olan ayakkabı tabanlarının karşılığı olarak toplam 75.000.000.000 TL’ lik 5 adet çek keşide edilerek teslim edildiğini, ancak alınan malların tutarının çek bedellerinin altında kaldığını, davalının toplam 43.489.761.400 TL bedel karşılığında 14.400 adet muhtelif ebatta ayakkabı tabanı teslim ettiğini, buna rağmen çekleri icra takibine koyduğunu iddia ederek, müvekkili şirketin davalıya olan toplam borcunun 43.489.761.400 TL olduğunun tespiti ile 31.510.238.600 TL için takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, alım satıma ilişkin mal teslimlerinin 2004 Mart ayının sonu ile Nisan ayının başlarında gerçekleştiğini ve dava konusu çeklerin de aynı tarihlerde keşide edildiğini, kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesi geçerli olup, davacının verdiği çekleri ödemek zorunda olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece kural olarak çekin bir ödeme vasıtası olup, mevcut bir borcun tasfiyesi amacı ile düzenlendiğinin kabulü gerektiği, somut olayda davacının bu karinenin aksine olarak dava konu çeklerin satın alınacak mal bedeline karşılık avans olarak verildiğini fakat malın teslim edilmediğini ileri sürdüğünden kural olarak ispat yükünün davacıda olduğu, tarafların birbirini teyit eden defter kayıtlarına göre davacı şirkete 43.489.761.400 TL emtia satıldığı, davacının iddiasını kanıtladığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda ispat külfeti davacıda iken taraf defterleri üzerinde yapılan inceleme sonunda her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu saptanan faturalara göre eksik mal teslim edildiğinden ve davalı bu durum karşısında beyanda bulunarak faturaların düşük bedel üzerinden tanzim edilmesi nedeniyle eksik teslim gibi göründüğünü savunduğundan ispat külfeti yer değiştirmiştir. Davalı, bu konuda davacıya yemin teklif ettiğini bildirdiğine ve yemin teklif hakkı bulunduğuna göre, mahkemece teklif edilen yemin konusunda işlem yapılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken , yanılgılı gerekçelerle ve eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.