Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2007/7300 K.2007/10177

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 03.01.2005 tarihinde akdedilen “Klima Bağlantı Sözleşmesi’nin 9.maddesinde davacının bu sözleşme ile yapılan bağlantı kapsamında verdiği çekleri vadelerinde ödemesi ve bu çeklere istinaden satın alma işini tamamlaması kaydıyla 31.12.2005 tarihi itibariyle KDV dahil % 7 ciro primine hak kazanacağının hükme bağlandığını, sonrasında davalının ciro prim oranını % 9’a çıkardığı sözleşme süresince ticari ilişki tutarının faturalara göre 124.447.85 USD olup sözleşmeye göre bunun 127.949.

USD olduğunu 11.515.324 USD prim tutarının davalı yanca ödenmesi gerektiği halde ödenmediğini, keşide edilen ihtarnameden sonuç alınamadığını belirterek, 11.515.32 USD’nin ihtar tebliğ tarihi olan 08.03.2006 tarihinden işleyecek USD faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 03.01.2005 tarihli sözleşme uyarınca alışverişe davacının çekleri teslim ettiği 19.02.2005 tarihinde başlandığını, verilen siparişler sonucu davacıya 123.664.09 USD tutarlı fatura düzenlenip, malların teslim edildiğini, faturalara herhangi bir itirazda bulunulmadığını, sözleşmenin 9.maddesinde çeklerin vadelerinde ödenmesi ve bu çeklere istinaden mal alma işinin tamamlanması kaydı ile KDV dahil % 7 ciro primine hak kazanılacağı, tahakkuk edecek primin davacının 31.12.2005 tarih itibarı ile tanzim edip vereceği faturası ile belgelenecek olup,

davalının bu faturayı sözleşmedeki fiyatlar üzerinden davacıya Ocak 2006 içinde malen ödeyeceğini, ancak davacının prime hak kazanmadığı gibi, prim alacağının nakten istenemeyeceği , alacak var ise sözleşmeye uygun olarak 31.12.2005 tarihi itibariyle fatura kesip, talepte bulunması gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, sözleşme, tarafların defterlerinin incelenmesi ile düzenlenen bilirkişi raporu toplanan delillere göre, malların birim fiyatları üzerinden yapılan alışverişte davacının her bir klimanın sözleşmede bildirilen birim fiyatı üzerinden yapılan hesaplanmada 127.948 USD tutarında alım yaptığı, sözleşmeye göre % 7 oranında ciro primine hak kazandığı gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne 8.956.36 USD’nin temerrüt tarihi olan 16.03.2006 tarihinden itibaren Devlet Bankalarınca bir yıl vadeli dolar bazında açılmış vadeli mevduat hesaplarına uygulanan faiz oranının % 6 yıllık oranını geçmemek

üzere uygulanmak sureti ile fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalıdan alınıp, davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen 03.01.2005 tarihli “Klima Bağlantı Sözleşmesi”nin 9.maddesinde “Arca’nın (davacı)bu bağlantı kapsamında verdiği çekleri vadelerinde ödemesi ve bu çeklere istinaden satın alma işini tamamlaması kaydıyla, 31.12.2005 itibariyle KDV dahil %7 ciro primine hak kazanacağı, tahakkuk eden primin Arca’nın 31.12.2005 itibariyle Domino’ya (davalı)tanzim ederek vereceği fatura ile belgeleneceği ve Domino' nun bu faturayı sözleşmedeki fiyatlar üzerinden Arca’ya Ocak 2006 ayı içinde malen ödeyeceği” hükme bağlanmıştır.

28.11.2006 tarihli bilirkişi raporunda, sözleşme gereğince davacı tarafından davalıya toplam 125.000USD tutarında çekler verildiği ancak her iki taraf defterlerindeki birbirini doğrulayan kayıtlara göre 124.447.97 USD (161.782.34 YTL) lik klima teslim edilmiş olduğu belirtilmiştir. Davalı defterlerinin kapanış tasdiki mevcuttur. Davacı defterlerinin kapanış tasdikleri yoksa da her iki tarafın defter kayıtlarının birbirini doğruladığı bilirkişi raporuyla saptanmıştır. Kaldı ki, davalı tarafça davacıya tebliğ edilen faturlara itiraz edilmemekle fatura münderecatları kesinleşmiştir.

Mahkemece bu yönler üzerinde yeterince durulup tartışılarak davacının prime hak kazanıp kazanmadığının belirlenmesi gerekirken sözleşme hükümleri yeterince irdelenmeden ve eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi sözleşmenin 9. maddesinde primin “Ocak 2006 ayı içinde malen ödeneceği” öngörüldüğü halde anılan sözleşme hükmü gözetilmeden nakten ödemeye karar verilmesi de kabul şekli itibariyle isabetsizdir.