Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/10054 K.2009/3888

Taraflar arasındaki cezai şart davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vek.Av. ... gelmiş, davacı tarafından kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı ile davalı arasında 21.12.2004 tarihinde süresi belli olmayan bayilik sözleşmesi imzalandığı ve sözleşmenin 4.maddesinde 75.000.000.000 TL cezai şart kararlaştırıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı vekili, davalının sözleşmenin 3/2.bendinde belirtilen şarta aykırı davranarak, Ağrı ilinde başka firma vasıtası ile ürün satışı yaptığını ve bu durumun Ağrı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/22 D.iş sayılı tespit dosyasında belirlendiğini, bu nedenle 4.maddede kararlaştırılan 75.000.000.000 TL cezai şartın ve fazlaya ait haklar saklı kalmak üzere uğranılan 5.000.000.000 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili tarafından Ağrı’da bir başka firmaya ürün satılmadığını, faturaların Erzurum’da faaliyet gösteren ... Ünvanlı ticarethaneye ait olduğunu, sözleşmenin Ağrı ili içerisinde müvekkilinin bizzat kendisinin veyahut başka firmaları aracı kılmak sureti ile dolaylı şekilde davacının dışında birine mal satması eylemini yasakladığını, oysa müvekkilinin davacı dışında Ağrı’da başka firmaya mal satmadığını öte yandan ... Ticaret tarafından Ağrı’daki ...Ltd.Şti.’ye kesilen faturadaki mevcut ürünlerin önemli bölümünün müvekkilinden alınan mallar olmadığını,danışıklı ve muvazaalı şekilde hayali fatura düzenlenmiş olabileceğini, zaten tespit dosyasında da mahallinde mal tespit edilmeyip sadece faturalara bakıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davacı maddi zarara yönelik açtığı 5.000.000.000 TL’lik kısımla ilgili davayı takip etmemiş, sadece cezai şart yönünden davaya devam edeceklerini belirtmiştir.

Mahkemece, davalının sözleşmeye aykırı davranarak Erzurum’da faaliyet gösteren ...Ticaret aracılığı ile Ağrı’da davacı dışında başka bir şirkete dağıtım işi yaptığının belirlendiği gerekçesi ile 75.000.00 YTL cezai şartın dava tarihi 05.04.2005 tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsiline 5.000.00 YTL maddi zarara ilişkin karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bayilik sözleşmesinin 3/2.bendi “üretici firma, Ağrı ili ve ilçelerinde gerek kendisi gerekse başka firmalar aracılığıyla söz konusu markalı ürünlerin pazarlama ve dağıtım faaliyetlerini dağıtıcı firma haricinde hiçbir şekilde yapamayacak veya yaptırmayacak aksi takdirde dağıtılan mal ile ilgili zararlar saklı kalmak kaydı ile belirlenen cezai şartları peşinen kabullenmiş sayılacaktır.” hükmünü içermektedir.

Davacı tarafından yaptırılan delil tespitinde dava dışı ...Ltd.Şti.’nde mal tespiti yapılmamış, sadece Erzurum’da faaliyet gösteren ...-Nevzat Aydın’ın ... Ltd.Şti.’ye kestiği faturaların varlığı tespit edilmiştir.

Davacı vekili, sözleşmenin 3/2.maddesinde kendisinin bizzat ya da başka firmaları aracı kılmak suretiyle Ağrı ilinde mal satmasının yasaklandığını, ... Ltd.Şti.’ne müvekkilinin mal satmadığını tespit dosyasında var olan faturadaki malların da müvekkili tarafından... firmasına satılmadığını, bu faturaların muvazaalı şekilde düzenlendiğini savunmuştur.

Bu durumda davalı ile dava dışı Erzurum’da faaliyet gösteren...-... firmasının ve yine dava dışı ... Ltd.Şti. defterlerinin incelenerek tespit dosyasında saptanan faturalardaki malların davalı tarafından...’a ondan da Ağrı’daki ... Ltd.Şti.’ne satılıp teslim edildiğinin saptanması gerekirken bu yön gözden kaçırılarak salt faturaların varlığı dikkate alınarak yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmadığı gibi, davanın 04.04.2006 tarihinde açılmasına rağmen 05.04.2005 tarihinden itibaren faize hükmedilmeside kabul şekli itibarı ile isabetsizdir.