Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/11246 K.2009/10158

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkiliyle davalılar arasında ayrı ayrı akdedilen sözleşmeler kapsamında müvekkilinin yurtdışına ihraç etmek amacıyla davalı kooperatiften mal aldığını ve bu malları davalı nakliye şirketine taşıttığını, bu işlemler sırasında, Gümrük Dolaşım Sertifikasının ibraz edilmemesi sonucu müvekkilinin fazladan gümrük bedeli ödeyerek zarara uğradığını, bu meblağın tahsili amacıyla davalılar aleyhine takip başlatılmış ise de itiraz sonucu takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali, takibin devamı ve %40 oranında icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri ayrı ayrı sundukları cevap dilekçelerinde somut olayda müvekkillerinin bir kusuru bulunmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuşlar ve %40 oranında tazminatın davacıdan tahsilini istemişlerdir.

Mahkemece davacı yanca kanıtlanamayan davanın ve davalıların tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı kooperatiften zeytin alıp Almanya’ya ihraç ettiğini, malın nakliyesinin diğer davalı ... AŞ. tarafından yapıldığını, ancak Eur 1 belgesinin verilmemesi nedeniyle 5.261 DM gümrük bedelini fazladan ödediğini bildirerek bunun tahsili için yapılan takibe vaki itirazın iptalini istemiştir.

Davalılardan ... ... Tarım Satış Koop.Birliği vekili belgenin nakliyeci diğer davalıya teslim edildiğini bildirerek, davanın reddini istemiş, diğer davalı şirket vekili ise, Eur 1 Dolaşım Sertifikasının hiçbir zaman nakliyeci müvekkiline teslim edilmediğini savunmuştur.

Yukarıda yapılan iddia ve savunmalar gözetildiğinde Eur 1 belgesinin düzenlenip gümrüğe verilmesi yükümlülüğü davalı kooperatife aittir. Her ne kadar davalı kooperatif anılan belgeyi düzenleyip nakliyeci diğer davalıya teslim ettiğini savunmuş ise de, bu savunma usulüne uygun delillerle kanıtlanamamıştır.

Bir an için bu savunmanın doğru olduğu, belgenin nakliyeci diğer davalı tarafından kaybedilmiş olduğu kabul edilse bile davacı 09.01.2002 tarihli yazısı ile davalı kooperatiften söz konusu belgenin nakliyeci firma tarafından kaybedildiği, yenisinin gönderilmesini istediklerini, ne var ki suret gönderildiği için bunun kabul edilmediğini, anılan evrakın yeniden düzenlenerek gönderilmesini istemiştir.

Bu durumda mahkemece davaya konu belgenin yenisinin süresi içerisinde davalı kooperatif tarafından düzenleme imkanının bulunup bulunmadığı, bu yönde gerekli özeni gösterip göstermediği hususu üzerinde yeterince durulması gerekirken bu yönün gözardı edildiği, öte yandan belgenin diğer davalı taşıyıcı Türkspet tarafından kaybedildiğinin kabul edilmesi halinde dahi, açıklanan yön gözetildiğinde davalı kooperatifin yeni belge düzenlemekte gecikmesinin bu davalının sorumluluğuna etkisi olup olmadığı üzerinde yeterince durulmaması doğru değildir.

Öte yandan davalı kooperatif her ne kadar Eur 1 belgesinin gümrük çıkış beyannamesine işli olduğu bildirmiş ise de, alınan bilirkişi raporu bu kaydın yeterli olmadığını, Eur 1 belgesinin CMR belgesinin içerisinde kayıtlı olması gerektiğini bildirmiştir.

O halde mahkemece davaya konu Eur 1 belgesinin davalı kooperatifçe diğer davalı taşıyıcıya teslim edildiği savunmasının kanıtlanıp kanıtlanmadığı, teslim edildiğinin ve davalı nakliyecinin bunu kaybetmiş olduğunun kabulü halinde ise davalı nakliye şirketine bir kusur yüklenip yüklenilemeyeceği, söz konusu belgenin yenisinin düzenlenmesi halinde davaya konu ödemenin yapılmak zorunda kalınıp kalınmayacağı yönleri üzerinde yeterince durulup varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle eksik incelemeyle her iki davalı bakımından davanın reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir.