Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/9509 K.2009/3051

Taraflar arasındaki karşılıklı tazminat- ipoteğin fekki-alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanın da reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı-karşı davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı -karşı davacı vek.Av.... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 13.08.1997 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre maden ruhsatına sahip oldukları alanlardaki kömürün çıkarılması işinin davalı yanca temin edilecek gemiler tarafından yapılması ve çıkarılan malzemelerin satışından elde edilecek gelirin paylaştırılmasının kararlaştırıldığını, Mart 1999 yılında geçici ithalatı yapılan “Resolution” adlı gemiye davalının izin vermemesi nedeniyle Türk Bayrağı çekilemediğini bu nedenle çalışmasına sahil güvenlik tarafından izin verilmediğini,

geminin daha sonra 29.07.1999 tarihinde davalı yanca ithalat rejimine göre yurt dışı işlemi yapılmadan kaçırıldığını ve 06.08.1999 ihtarname ile de akdin fesih edildiğinin kendilerine bildirildiğini, haksız fesih nedeniyle kâr kaybına uğradıklarını, yatırım ve işletme gideri zararları olduğunu, hazinenin ceza uyguladığını iddia ederek 200.000 TL işletme ve yatırım gideri ile 50.000 TL kâr kaybı alacaklarının tahsilini, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasını,teminat olarak verilen ipoteğin fekkini talep ve dava etmiştir.

Davalı savunmasında, taraflar arasındaki 13.08.1997 tarihli sözleşmeye istinaden geminin kendilerince temin edildiğini ve geçici ithalatı yazılırken de gerekli teminatı ...Bank’tan kendilerinin temin ettiklerini, geminin ruhsat sahası dışında çalıştırılmak istenmesi üzerine Sahil Güvenlikçe Demirlendiğini, daha sonra yapılan yazışmalarda davacıya ait maden ruhsatının 19.01.1998 tarihinde iptal edildiğinin ve çalışmasının izinsiz olduğunu öğrendiklerini bunun üzerine karşılıklı anlaşarak gemiyi yurt dışına çıkarıp akdi 06.08.1999 ihtar ile fesih ettiklerini beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Karşı davası ile geminin geçici ithalatı için... Bank’tan temin ederek gümrüğe verilen 2.660.723.TL bedelli teminat mektubunun karşı davalı tarafından 29.07.1997 tarihli taahhütname kapsamında iadesi gerekirken paraya çevrildiğini ve teminat mektubu bedelini ... Bank’ta ödediklerini karşı davalının zararlarını karşılaması gerektiğini iddia ederek 2.660.723 TL’nın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece yanlar arasında 13.08.1997 tarihli sözleşmeye göre davacı-karşı davalıya ait ruhsatlı sahalarda malzeme çıkarılmasının kararlaştırılmış olduğu ve bu çerçevede 01.03.1999 tarihinde “Resolution” adlı geminin geçici ithalatının gerçekleştirildiği ancak davacı-karşı davalıya ait maden ruhsatının 19.01.1998 tarihinde iptal edildiğinin anlaşıldığı ve ifa imkansızlığı nedeniyle akdin uygulanmasının mümkün olmadığı akdin ifasının imkansızlığında davalı-karşı davacıya atfı kabil bir kusur bulunmadığı bu nedenle davacı karşı davalının zarar-ziyan ve kâr kaybı taleplerinin yerinde olmadığı,

diğer yandan geçici ithalı yapılan gemiyi karşı-davacı davalının gümrük rejimine uymadan yurt dışına çıkardığı ve teminatın irat kaydının kendisinin neden olduğu gerekçesiyle asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm karşı davacı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında 13.08.1997 tarihli sözleşme kapsamında “Resolution” adlı geminin teminatının karşı davacı davalı yanca temin edilerek 01.07.1999 tarihinde geçici ithalatının sağlandığında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere 13.08.1997 tarihli sözleşmeye konu edilen davacıya ait ruhsatın 19.01.1998 tarihinde iptal edildiği ve geçici ithalatı yapılan geminin sözleşme kapsamında çalışmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla geminin geçici ithalinin yapıldığı tarihte akdin uygulanmasının fiili imkansızlığı gerçekleşmiş durumdadır.

Diğer yandan taraflar arasında düzenlendiği beyan edilen ve 17.03.2003 tarihli oturumda davacı-karşı davalıya tebliğ olunan ve itiraza uğramayan 29.07.1999 tarihli taahhütnameye göre de geçici ithalatı yapılan “Resolution” adlı gemi için verilen teminat mektubunun iadesinin davacı-karşı davalı yan taahhüt etmiştir.

Bu durumda mahkemece karşı dava yönünden karşı davacı davalının ödemek zorunda kaldığı meblağın davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmek gerekirken delillerin takdirinde ve yorumunda hataya düşülerek yazılı şekilde karşı davanın reddi doğru görülmemiştir.