Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/10121 K.2010/6781

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince her ne kadar duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de, miktar itibariyle bu isteğin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalılar aleyhine başlattıkları icra takibinin itiraz edilmeyerek kesinleştiğini, müvekkilinin davalılara sattığı gübre nedeniyle takibe konu çeki aldığını ve borcun ödenmediğini belirterek davalılardan müvekkilinin 9.000 TL alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, takibe konu çekin zamanaşımına uğradığının mahkeme kararıyla kesinleştiğini, davacının iddialarının daha önce karara bağlandığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda Finike İcra Tetkik Mercii tarafından icranın geri bırakılması anlamında takibin talikine dair verilen ve kesinleşen kararına göre takibe konu çekin zamanaşımına uğradığı, bu nedenle çekin yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğu ve alacağın temel ilişkiye dayanarak ispatının gerektiği, davacının çeki ciro yoluyla aldığı, davacının temel ilişkiyi gübre satımına dayandırdığı, davalıların bu iddiayı kabul etmediği, Ziraat Odası, Esnaf Odası, ve Ticaret Sicil Memurluğu cevaplarına göre tanık beyanlarının temel ilişkiyi kanıtlamaya yeterli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, 15.09.2002 keşide tarihli çeki 31.07.2002 tarihinde bankaya ibraz ettikten sonra 31.01.2003 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe geçmiştir.

Çek keşidecisi ... ve ciranta ... çekin zamanaşımına uğradığını ileri sürerek takibin iptalini talep etmiş, mahkemece son işlem tarihinden itibaren 6 ay içerisinde icra dosyasında işlem yapılmadığı gerekçesiyle davacılar yönünden takibin talikine 06.02.2004 tarihinde karar verilmiştir. Alacaklı hamil İİK.nun 71/son maddesinin atıf yaptığı İİK.nun 33/a maddesine göre takibin taliki ile ilgili kararın kesinleşmesinden itibaren 7 gün içerisinde dava açmadığına göre takip konusu çek zamanaşımına uğramış bir çek olarak işlem görecektir.

Bu durumda hamil kendi cirantasına karşı temel ilişkiye dayanarak keşideciye karşı TTK.nun 644.maddesi uyarınca başvurabilir.

Davacı alacaklı TTK.nun 644. maddesinde öngörülen 1 yıllık süre içerisinde bu davayı açtığına göre davalı keşidecinin açılan davada çek nedeniyle sebepsiz zenginleşmediğini ispat etmesi gerekir. Davalı keşideciden bu yöndeki delilleri sorulup toplanan deliller değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekir.

Davacı alacaklı kendi cirantasına karşı temel ilişkiye dayanarak dava açtığına göre zamanaşımına uğrayan çek yazılı delil başlangıcı olarak işlem görecektir. Bu durumda davacı tanık dinletebilir. Mahkemece dinlenen tanıklar temel ilişkiden dolayı davacının alacaklı olduğuna ilişkin beyanda bulunmuşlardır. Davacı alacaklı temel ilişki yönünden alacaklı olduğunu usulüne uygun delillerle kanıtlamış olmasına rağmen mahkemece olaya uygun düşmeyen gerekçeyle cirantaya yönelik davanın reddine dair verilen karar isabetsizdir.