Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/10269 K.2010/5714

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi ile davalının müvekkili şirketin Mersin bayiliğini üstlendiğini, sözleşme devam ederken Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce yapılan tespit işleminde davalının işyerini başka bir dağıtım şirketinin bayisine devrettiğinin belirlendiğini, bu durumun sözleşmenin 4.maddesine aykırılık teşkil etmesi nedeniyle 15.12.2006 tarihli ihtarla sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin 27.maddesi uyarınca davalının 184.900.-YTL.cezai şart ödemesi gerektiğini belirterek şimdilik 20.000.-YTL.cezai şart alacaklarının reeskont faiziyle davalıdan tahsiline ve fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının sözleşmeye aykırı davranması, yükümlülüklerini yerine getirmemesi, başka bayilerin ve tali bayilerin müvekkili bölgesinde faaliyetine engel olmaması hatta desteklemesi nedeniyle sözleşmenin müvekkilince haklı nedenle 15.12.2006 tarihinde feshedildiğini, davacının bu davranışları nedeniyle vekilinin kiraladığı işyeri ile ilgili kira sözleşmesini iptal ettiğini, fiilen tüp bayiliği işini bıraktığını, 28.06.2006 tarihinde işini terk ettiğini, durumun 29.12.2006 tarihli ihtarname ile davacıya bildirildiğini, sözleşmenin tek yanlı müeyyideler içerdiğini, cezai şartın müvekkilinin ekonomik açıdan mahvına yol açacak miktarda olduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalının işyerini bir başka LPG dağıtım firmasına devrederek sözleşmeye aykırı davrandığı, sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiği, davalının 2003, 2004, 2005 ve 2006 yılı ticari defter ve kayıtlarından toplam 21.198.92.-YTL.kâr ettiğinin tespit edildiği,

bu durumda talep edilecek cezai şart miktarının davalının iktisaden mahvına sebep olacağı, B.K.nun 161/son maddesi uyarınca talep edilen ceza miktarından hak, adalet ve nesafet kuralları uyarınca indirim yapılması gerektiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, 10.000.-YTL.cezai şartın 29.12.2006 tarihinden itibaren reeskont faizi işletilerek davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin tenkis nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava, bayilik sözleşmesine aykırılık nedeniyle cezai şart istemine ilişkindir. Mahkemece, davalının işyerini bir başka LPG firmasının bayisine devretmek suretiyle sözleşmeye aykırı davrandığı ve haksız olduğu gerekçesiyle hüküm kurulmuştur. Dosya içeriğinden davalının işyerini bir başkasına devrettiğinin anlaşılamadığı gibi davalının Liman Vergi Dairesi Başkanlığı’na sunduğu dilekçesinde işini terk ettiği yolunda beyanda bulunduğu görülmüştür.

Hal böyle olunca akdin davalı tarafından feshedildiğinin kabulü gerekir. Ne var ki mahkemece bu hususta bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu durumda mahkemece davalının sözleşmeyi feshinde haklı olup olmadığı üzerinde durularak tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Öte yandan; kabule göre de, cezai şartın tenkisine yönelik olarak hükme esas alınan bilirkişi raporundaki ölçütler ile bu konudaki mahkeme gerekçesi de yetersizdir.