Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/51 K.2009/8594

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili şirketin bayisi olan davalının sözleşme ile yüklendiği yükümlülüğünü yerine getirmediğini, gaz satışlarının sürekli düştüğünü, yapılan incelemeler sonucu davalı tarafın başka dağıtıcı firmadan aldığı tüpleri abonelere sattığının öğrenildiğini, davalının sözleşme hükümlerine ve kanuna aykırı davranışları sebebiyle sözleşmenin feshine neden olduğunu, davalının zilyetliği altında bulunan ve mülkiyeti müvekkili şirkete ait tüplerin ihtarnameye rağmen iade edilmemesi nedeniyle cezai şart talep hakkının doğduğunu, ayrıca davalının sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı sözleşmenin feshine neden olduğu için cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu iddia ederek toplam 51.394.85.-YTL.nin faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, iddianın asılsız olduğunu, müvekkilinin başka bir firmanın tüplerini hiçbir zaman satmadığını, davacının tüm talepleri ve akdin feshinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntıların LPG fiyatlarındaki büyük artışların halkın alım gücünü ciddi biçimde azalttığını, bu haliyle LPG’nin alternatif ve ucuz enerji niteliğinden gittikçe uzaklaştığını, diğer yandan bölgeye doğalgaz hizmetinin gelmesi ile müşteri kitlesinde ciddi bir daralma yaşandığını, müvekkiline hiçbir kusur yükletilemeyeceğini,

davacı şirketin tek taraflı ve ekonomik gücüne dayalı olarak koyduğu cezai şartların hukuki geçerliliği bulunmadığını, davacının akdi feshetmesi nedeniyle iadesini istediği tüm malzemelerin müvekkili tarafından o günün rayici üzerinden bedeli ödenmek suretiyle alındığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, sözleşmenin 18.maddesi ile davalının 2005 yılı sonuna kadar ... abone sayısını 2500’e çıkarmayı taahhüt ettiği, 13.07.2005 fesih tarihi itibariyle davalının taahhüt süresinin henüz bitmediği, davacının da, davalının abone sayısını 2500’e çıkartmamış olmasının fesih nedeni olduğuna dair bir iddiasının olmadığı, bu konuda sunulmuş bir kanıt da bulunmadığı, sözleşmede yıllık ve/veya aylık asgari alım miktarı belirlenmemiş olduğundan davalının miktar yönünden “asgari alım taahhüdü"nü ifa etmediği gerekçesinin feshi haklı kılmadığı,

21.06.2004 tarihinde akdedilen bayilik sözleşmesi 13.07.2005 tarihinde yaklaşık bir yıl sonra davacı tarafından feshedildiği, sözleşme öncesinde kalan 2003 yılı satışları ile sözleşmenin 1.yılı olan 2004 yılı satışları arasında olumlu, olumsuz fark tespiti yapılmasına imkan bulunmadığı, çünkü sözleşmeye bağlılık ilkesi gereği sözleşme öncesi yıl satışları ile sözleşme sonrası satışlarının mukayese edilemediği, davacı taraf, davalı bayinin başka firmalara ait LPG satması nedeniyle satışlarının düşmesine sebep olduğunu öne sürmekte ise de, bu konuda bir delil tespiti ibraz edemediği,

davacının 21.06.2004 ile 13.07.2005 fesih tarihleri arasındaki sözleşme döneminde davalıya teslim ettiği LPG tüplerinin giriş-çıkış miktarı hareketlerini gösterir muhasebe kayıtlarını ve kayıtların dayanağı belgeleri, davalının imzasına havi LPG tüp irsaliyelerini ibraz etmediği, sözleşme dönemi içinde davalıya depozitosu mukabili de olsa yapılmış herhangi bir tüp teslimatının bulunmadığı, davacı tarafından fesih sebebi olarak gösterilen LPG satışlarının düşmesi akdin haklı sebeple feshi olarak kabul edilmediği,

bu nedenle davacının talep ettiği alacak ve tazminata hak kazanmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.