Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/8843 K.2010/5145

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı yan davalıdan bir adet etiket baskı makinası alındığını, teminat olarak 12.500. TL bedelli bononun verildiğini, faturada yazılı mal bedeli 9.440. TL’nin banka havalesiyle gönderildiğini, davalının buna rağmen mal bedelini 12.500. TL olduğunu bildirerek 3.060 TL fazladan para talep ettiğini, geçmişten gelen ilişkilere dayanılarak istenilen bu bedelin de elden ödendiğini, ne var ki buna rağmen davalının teminat olarak aldığı bonoyu iade etmeyerek takibe koyduğunu, bu nedenle icra dosyasına ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek söz konusu bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitine icra dosyasına yapılan ödemenin tahsil tarihinden itibaren davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacıya bedelleri 8.000. TL ve 12.500. TL olan 2 adet etiket baskı makinesi satıp teslim ettiğini, ancak davacının bu makinelerden 8.000. TL bedelli olanını kesmiş olduğu iade faturası ile iade ettiğini ve bu makine bedeli olan 8.000. TL’nin davacıya elden ödendiğini, bononun teminat bonosu olmayıp, mal bedeli karşılığında alındığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporları doğrultusunda davanın kabulüyle davacının takibe konu bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine;

İcra dosyasında yapılan tahsilatların kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalı takibinde kötüniyetli olduğundan 12.500.TL’nin %40’ı oranında tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Uyuşmazlık, satılan makine adedinin kaç olduğu, iade edilip edilmediği, iade edilmişse 8.000. TL’nin elden ödenip ödenmediği davacının fazladan 3.060. TL ödeyip ödemediği noktasında toplanmaktadır.

Dosya içeriğinden davacının kesmiş olduğu 30/6/2004 tarihli 8.000.TL bedelli toplam 9.440. TL iade faturası ile davacının 1 adet makineyi iade ettiğinin kabulü gerekir.

Yine dosya içerisinde bulunan ve itiraza uğramayan 30/6/2004 tarihli davalı tarafından davacıya kesilen keza 8.000. TL asıl 9.440. TL toplam bedelli kapalı faturadan da davacıda kalan makinenin davacının oğlu tarafından kullanılan makine olduğu anlaşılmaktadır.

O halde davacı taraf fazladan ödediği 3.060. TL’yi elden ödediğini davalı taraf da iade edilen makine bedelini elden ödediğini kanıtlamak durumundadır.

Ne var ki taraflar bu elden ödemeler konusunda dosyaya bir delil ibraz edememişlerdir.

Hâl böyle olunca, davacı elinde kalan makine bedelinin kapalı faturada gösterilen 3/6/2004 tarihli 9.444.TL’yi banka havalesiyle ödediğinden makine bedelinin bu bedel olduğu kabul edilerek davacı ödemesi de gözetilerek mal bedelinin teminat olarak verilen bonodan borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi doğrudur.

Ancak, anılan bononun takibe konulması nedeniyle söz konusu icra dosyasına ödenmek zorunda kalınan miktarlar ve ödeme tarihleri saptanıp, gerekirse bu yönde bilirkişi raporu da alınarak istirdat talebi yönünden bir karar verilmesi gerekirken HUMK’un 388’inci maddesine aykırı düşecek ve infazda tereddüt yaratacak şekilde, “icra dosyasına yapılan tahsilatların kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya iadesine…” şeklinde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.