Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/9205 K.2010/2967

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... ile davalılar vek.Av....'ün gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili müvekkilinin, 2004 yılı Mart ayında baskı makinesi alımı için davalılardan ... Plastik San. Tic. AŞ. ile anlaştığını, teklife göre fiyatın 280.000,-EUR olarak kararlaştırıldığını; sözleşmeye göre fiyatın % 15’inin peşin ödeneceğini, bakiyenin ise yüklemeden sonraki altıncı ayda başlamak üzere 59.000,-EUR’luk 4 adet poliçeyle yapılacağını ve teslimatın peşin ödemeyi izleyen 4 üncü ayda gerçekleştirileceğini; peşinat ödemesinin adı geçen şirket tarafından gösterilen hesaba yatırıldığını,

18.03.2004 tarihinde davalı ... Plastik San. Tic. AŞ. ile ... tarafından 280.000,-EUR tutarında fatura düzenlendiğini, aynı tarihte ... tarafından 275.000,-EUR tutarında bir fatura daha düzenlendiğini, ödemeden sonra ise ... (kısaca ...) tarafından 42.000,-EUR.luk bir fatura gönderdiğini; davalı ... Plastik San. Tic. AŞ.nin peşinatı alıp aradan çekildiğini ve her üç davalının, müvekkil şirket yetkililerini aldattıklarını;

... adlı şirketin ikinci el makine satan bir şirket olduğunu ve ... adlı şirketin ürettiği makineleri revize edip sattığının anlaşıldığını; davalılar tarafından gönderilen numunelerin çok kötü kalitede olduğunu;

Araştırmalarında sıfır makinenin 635.430,-EUR olduğunun saptandığını, teslim günü olan 22.7.2004’te makinenin teslim edilmediğini, peşinatın da geri verilmediğini ileri sürerek ödenen 42.000,-EUR peşinatın dava tarihinden itibaren yabancı para için işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Plastik San. Tic. AŞ vekili müvekkilinin diğer davalılar nam ve hesabına hareket ettiğini, davacının sipariş teklifini ... ve ... adlı şirketlere hitaben yaptığını, akdedilen sözleşmeye göre makinenin tesliminin ödemelerin, numunelerin ve klişelerin zamanında teslimine bağlı olduğunu, sipariş anındaki ön ödeme dışında kalan 238.000,-EUR.luk kısmın 4 adet ve altışar ay aralıklı poliçelerin teslimi suretiyle ödeneceğini, nakliyenin ancak poliçelerin verilmesinden sonra gerçekleştirilebileceğini ve davacının bu gerekliliği yerine getirmediğini; davacının talep ettiği makinenin revize edilmiş bir makine olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporuna göre ... Plastik San. Tic. AŞ. hakkında açılan davanın pasif husumetten (sıfat yokluğu) nedeniyle reddine, diğer davalılar hakkındaki davanın ise taraflar arasında kararlaştırılan bedelden makinenin ikinci el olduğunun anlaşıldığı, sözleşmede üstün kalitede makine teslim edileceğine dair hüküm bulunmadığı ve makinenin normal pazar koşullarına uygun olduğu gerekçesiyle reddine karar verilmiş; hüküm davacı şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre ödeme ve teslim karşılıklı edimlerin belirli sürelerde gerçekleştirilmesi şartlarına bağlanmıştır. Bu durumda mahkemece karşılıklı edimlerin sırası ve önceliği belirlenmeli, davacının gönderdiği ihtar içeriği de değerlendirilmek suretiyle Borçlar Kanunu’nun 106 ncı maddesi de göz önünde tutularak ifada geciken taraf saptanmalıdır. Sonrasında tarafların haklılık durumunun tesbiti ile varılacak sonuç dairesinde bir karar verilmek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.