Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/9390 K.2010/5603

Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin malzeme alımı için aralarında ticari ilişki bulunan davalı...Ltd.Şirketi ile mutabakata vararak 05.11.2007 tarihli yazılı sözleşme yaptığını ve müvekkilinin sözleşme gereği avans olarak toplam tutarı 120.000.-YTL.olan (6) adet çeki davalı...Yapı Ltd.Şti.ne verdiğini, bu çeklerden birinin de 15.02.2008 vadeli 20.000.-YTL.bedelli çek olduğunu, ancak adı geçen davalının çek karşılığı olan malzemeleri müvekkiline teslim etmediği için çekin bedelsiz kaldığını, bu çekin diğer davalı ...ye ciro edildiğini,

davalı ...nin çekin ödenmemesi halinde işlem yapacağını belirtmesi üzerine bu çekin yerine dava konusu 15.06.2008 vade 22.120.-YTL.bedelli çekin faktoring şirketine yazı mukabili teslim edildiğini, davalı faktoring şirketinin basiretli bir tacir gibi hareket ederek alacağın gerçek bir mal veya hizmet alımına dayanıp dayanmadığını araştırması gerektiğini, bu nedenle dava açma zarureti doğduğunu belirterek müvekkilinin 15.06.2008 vadeli 22.120.00.-YTL.bedelli çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespiti ile % 40 tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...vekili, müvekkilinin B.K.nun 114.maddesi uyarınca kambiyo taahhüdü aldığını, müvekkilinin davacı ile diğer davalı arasındaki asıl borç ilişkisinde taraf olmadığını, diğer davalı...Yapı Ltd.Şirketinin, faturalarla ispat ettiği alacağına karşılık davacıdan aldığı çekleri müvekkiline ciro edip, kredi kullandığını, müvekkiline ciro edilen 15.02.2008 tarih 20.000.-YTL.bedelli çek nedeni ile davacının müvekkili şirketle bağlantıya geçip, bedeli ödemek için süre talep ettiğini, müvekkilinin de bunu kabul etmesi üzerine 15.02.2008 tarihli çekin davacıya iade edilip yerine dava konusu 15.06.2008 tarih 22.120.00.-YTL.bedelli çekin verildiğini, davacının dava konusu çeki verirken herhangi bir ihtirazi kayıt da öne sürmediğini ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; Ticaret Kanunu hükümlerine göre çekin ödeme vasıtası olarak verildiği, dava konusu 15.06.2008 tarihli 22.120.-TL.bedelli çekin, davacı tarafından ihtirazi kayıt öne sürülmeden, davalı ...ye verilip bu davalı tarafından da tahsil edildiği, davalı faktoring şirketinin yönetmelik hükümlerine uygun olarak, diğer davalının kullandığı kredi borcuna karşılık çeki iktisap ettiği ve iktisap ederken davacının zararına hareket ettiği hususunun kanıtlanamadığı, asıl borç ilişkisinden doğan itiraz ve delillerin bu davalıya ileri sürülemeyeceği gerekçesi ile davanın davalı...Yapı Ltd.Şti.yönünden kabulüne, diğer davalı ...yönünden ise reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

10.10.2006 tarihli resmi gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkındaki Yönetmeliği’nin 22/2.maddesi hükmü uyarınca faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler.

Faktoring şirketleri belirtilen yönetmelik hükmü uyarınca alacağı temlik alabilirler. Bu durumda, davacı keşideci lehtara karşı ileri süreceği şahsi def'ileri davalı faktoring şirketine karşı da ileri sürebilirler. Somut olayda davacının diğer davalıya borçlu olmadığı saptandığına göre, davanın davalı faktoring şirketi yönünden de kabulü gerekirken, mahkemece aksi düşüncelerle yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.