Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/9960 K.2010/6235

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... Faktoring A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan ... Yapı Malz.İnş.Tic ve San.Ltd.Şti. arasında imzalanan 15.07.2007 tarihli alım satım sözleşmesi gereği sözleşmede belirtilen malların 25.12.2007 tarihine kadar tesliminin kararlaştırılmasına rağmen teslim edilmediği ve kararlaştırılan mallar karşılığı verilen çeklerin de bedelsiz kalmasına rağmen müvekkiline iade edilmediği gibi 28.02.2008 tarihli 17.000.-TL bedelli çekin diğer davalı ... Finansal Hizm.Tic.A.Ş’ne temlik edildiğini bildirerek, davalı ... Ltd.Şti.tarafından yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeniyle tek taraflı olarak sözleşme feshedildiğinden dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Yapı Malz.İnş.Tic ve San.Ltd.Şti.cevap dilekçesi vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.

Davalı ... Finansal Hizm.Tic.A.Ş.vekili, bedelsizlik iddiasının şahsi def’ilerden olup, TTK.nun 599 maddesi gereğince müvekkili faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin yaptığı işlemlerin faktoring yönetmeliğine uygun olup, dava konusu çekteki alacağı tevsik eden faturaların da ibraz edildiğini, davacının çeke karşı iddialarını yazılı belge ile ispatlaması gerektiğini bildirerek davanın reddine, %40 inkar tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; faktoring yönetmeliği’nin 1.ve 8.maddeleri gereğince dava konusu çekin satış konusu mallar karşılığı avans olarak verildiğinin ve satıcının bu malları alıcıya verdiğinin araştırılmasının zorunlu olduğu, ancak davada malların tesliminin kanıtlanamadığı, davacının BK.106,107/6.3 ile 108.md.hükümleri uyarınca sözleşmeden dönme hakkına sahip olduğu,

henüz fatura kesilmeksizin alacağın temlik edildiği anlaşıldığından temel ilişkiye gidilmesi gerektiği, davacı borçluya tebliğ dahi edilmeyen teslim edilmemiş faturaya dayalı olarak ileri sürülen bedelsizlik def’inin davanın niteliği ve kapsamına göre çekin bedelsiz kaldığı iddiasının ispatlanmış olduğu,yönetmelik hükümlerine aykırı davranan davalı ... şirketine karşı da bu iddiaların ileri sürülebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ...

Finansal Hizm.Tic.A.Ş.vekilince temyiz edilmiştir.

../...

S:2

Esas Karar 2009/ 9960 2010/6235

21.12.1994 tarihli RG’de yayınlanan Faktoring Şirketlerinin Kuruluş ve esasları Hakkında Yönetmelik ile bu yönetmeliği yürürlükten kaldıran 10.10.2006 tarihli RG’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin” 22.maddesi “Faktoring Şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş ve doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler.” hükmünü içermektedir.

Somut olayda, davalı ... şirketinin diğer davalı ... Yapı Malz.İnş.Tic ve San.Ltd.Şti.ile yaptığı çerçeve sözleşmesinin tarihi 24.10.2007’dir. Dosyaya ibraz edilen fatura tarihi ise 25.10.2007’dir. Söz konusu tarihler dikkate alındığında henüz fatura kesilmeden 1 gün önce temlik yapılmıştır. Ancak , davalı ... temyiz dilekçesine eklediği 07.11.2007 tarihli Alacak Bildirimi ve Temlik Sözleşmesi ve Kambiyo Senedi Teslim Bodrosundan 25.10.2007 tarihli söz konusu fatura gösterilip dava konusu 28.02.2008 tarihli 17.000.-TL bedelli çekin alındığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece açıklanan tarihler gözetilmek suretiyle söz konusu yönetmeliğin 22.maddesi de değerlendirilip avans olarak verildiği davacı ile davalı ... Yapı ...Ltd.Şti. arasında akdedilen 15.07.2007 tarihli alım-satım sözleşmesi içeriğinden anlaşılan dava konusu çek karşılığında mal teslim edilip edilmediği hususunda daha ayrıntılı araştırma ve inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

S.3

Esas Karar 2009/ 9960 2010/6235

-KARŞI OY YAZISI-

Dava konusu çekin davacı ile davalılardan ... Yapı ….Ltd.Şti.arasında akdedilen 15.7.2007 tarihli alım-satım sözleşmesi uyarınca engeç 25.12.2007 tarihinde teslimi kararlaştırılan mallara karşılık avans olarak satıcı şirkete verildiği, satıcı-davalı ... Yapı….Ltd.Şti.ile diğer davalı ... Factoring …..A.Ş.arasında düzenlenen 24.10.2007 tarihli Factoring ve Temlik Sözleşmesi çerçevesinde 25.10.2007 tarihli mal satış faturasıyla ilişkilendirilen dava konusu çekin davalı ... Factoring ….A.Ş.’ye devir ve temlik edildiği dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

1-Davalılar arasında imzalanan 24.10.2007 tarihli Factoring ve Temlik Sözleşmesinin 2.maddesinde davalı ...

Yapı….Ltd.Şti.’nin satışlarından doğacak alacakların temliki kararlaştırılmış olup, temlike konu alacağın da 25.10.2007 tarihli faturaya dayalı 28.02.2008 tarihli 17.000.-TL bedelli çeke bağlandığı anlaşıldığından somut olayda uygulanması gereken 10.10.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Finansal Kiralama, Factoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin” 22.maddesine aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yerel mahkemenin “henüz fatura kesilmeksizin alacağın temlik edildiği ve bu nedenle temel ilişkiye gidilmesi gerektiği”, "yönetmelikteki yükümlülüklerine aykırı davranan davalının savunmasına itibar edilemeyeceği” şeklindeki gerekçeleri somut olaya uygun düşmediğinden yerinde değildir.

2-Factoring işlemi alacağın temliki hükümlerine tabi olduğundan davacı borçlu, temlik eden şirkete karşı haiz olduğu def’ileri temellük eden davalı factoring şirketine karşı dahi dermeyan edebilir (BK.167/1). Nitekim yerel mahkemenin gerekçesinde de bu ilkeye değinilmiş ve dava konusu çekin davacı ile davalı ... Yapı…Ltd.Şti. arasındaki alım-satım sözleşmesi uyarınca avans olarak verildiği, anılan sözleşmede belirtilen tarihte teslimi kararlaştırılan malların davacıya teslim edildiğinin satıcı şirket tarafından ispat edilmesi gerekirken bu hususun kanıtlanamadığı ve böylece çekin karşılıksız kaldığı, davacının karşılıksızlık def’ini davalı factoring şirketine de ileri sürebileceği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve sözleşme içeriklerine göre dava konusu çek karşılığında teslimi kararlaştırılan malın teslim edildiğinin davalı ... Yapı ….Ltd.Şti. tarafından kanıtlanamadığı anlaşıldığından çekin karşılıksız kaldığı, bu durumun BK.167/1.md.uyarınca davalı factoring şirketine karşı da ileri sürülebileceği gözetildiğinde sonucu itibariyle doğru olan yerel mahkeme kararının bu gerekçelerle HUMK.nun 438/son md.uyarınca gerekçesi düzeltilerek onanması gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne katılamıyorum.