Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2010/11802 K.2011/5489

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... ... ile davalı vek.Av....in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkili şirketine EPDK tarafından doğalgaz dağıtım lisansı verildiğini, davalının serbest doğalgaz tüketicisi olduğunu, taraflar arasında 1.8.2004, 1.8.2005, 1.8.2006 tarihli Doğalgaz Satış Sözleşmeleri akdolunduğunu, müvekkilinin EPDK'in belirlediği tavan fiyatlar dahilinde BOTAŞ'ın bildirdiği fiyatlar üzerinden BOTAŞ'tan doğalgaz alıp, satın aldığı fiyat üzerine taşıma bedelini ekleyerek tüketiciye doğalgaz satışı yaptığını, doğalgaz satış tarifelerini ve taşıma bedellerini belirleme ve uygulama yetkisinin EPDK'a ait olduğunu,

bu çerçevede EPDK tarafından alınan 368.415 ve 616 Sayılı kararların Danıştay 13.Dairesince iptal edildiğini, bunun üzerine taşıma ücretlerinin hangi esaslara göre tahsil edilmesi gerektiği EPDK'ya sorulduğunu, cevabi yazıda 30.10.2007 tarih ve 1360/4 sayılı kararı ile 291 Sayılı kurul kararının taşıma bedeline ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğine karar verildiğinin bildirildiğini,

mevcut hukuki duruma göre taraflar arasındaki ilişkiye EPDK'nın 291 Sayılı kararının uygulanması gerektiğinden davalıdan iptal edilen kararlara göre tahsil edilen taşıma bedeli ile 291 Sayıl Kurul Kararına göre oluşan taşıma badeli arasındaki farkın ödenmesi talep edilmesine karşın davalı tarafından yerine getirilmediğini belirterek, 2.082.965.71.-TL.alacağın faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı şirketin geçmiş yıllarda uygulanıp, sona eren sözleşmeler kapsamında satın alınan doğalgaz miktarı esas alınarak fark talep edilemeyeceğini, sözleşmeler sonra erdiğinden müvekkili şirketin taraf sıfatı bulunmadığını, EPDK kararlarının idari yargıda iptali nedeniyle fark tahakkukunun hukuken mümkün olamayacağını, sözleşmelerde belirlenen bedelin davacı şirkete ödendiğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre idari yargıdaki iptal kararlarının geriye yürümesi idare hukuku'nun bir ilkesi olarak kabul edildiğini, iptal edilen işlemin ilk yapıldığı tarihe kadar geriye yürüdüğü ve sakat işlemin hiç yapılmamış sayıldığı, HGK'ca da İdari Yargıda verilen iptal kararlarının geriye yürüyeceğinin belirtildiğini, iptal edilen EPDK kararlarına istinaden EPDK'nun 26.11.2007 tarihli cevabi yazısına göre 27.1.2004 tarih 291 Sayılı Kurul kararı uyarınca taşıma bedellerine ilişkin hükümlerin uygulanması gerekeceği belirtildiğinden,

bu doğrultuda hesaplama yaptırıldığı hesaplanan taşıma bedelinden davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 2.082.443.31.-TL.alacağın 28.1.2008 tarihinden itibaren günlük %0 45 oranında gecikme faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacının talebi, iptal edilen EPDK kararları nedeniyle eksik alındığı ileri sürülen taşıma bedel farkının tahsiline ilişkindir.

İptal kararına konu düzenleyici işlem idare hukuku ilkelerine göre geçmişe yönelik olarak ortadan kalkarsa da dava edilen husus düzenleyici işlem esas alınarak tesis edilen bir idari işlem değil, tamamen özel hukuk hükümlerine tabi bir borç ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Ayrıca serbest tüketici sıfatı olan davalının düzenleyici işleminin iptaline ilişkin davanın tarafı olmadığı da uyuşmazlık konusu değildir. Bu nedenle meselenin Özel Hukuk Hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Davacı ile davalı arasında akdedilen doğalgaz satışına ilişkin sözleşmede, Doğalgaz Piyasası Kanunu'nda ve bu kanun'un ikincil mevzuatında davacı şirketin geçmişe dönük taşıma bedeli talep edebileceği konusunda bir hüküm bulunmamaktadır. Tanzim edilen faturalar ödenmesi suretiyle dönemsel edimler karşılıklı ifa ile sonlandırılmıştır.

Bu durumda davacının taraflar arasındaki borç ilişkisinde özel hukuk hükümlerine göre geçmişe yönelik olarak taşıma bedeli adı altında ücret talep etmesinin mümkün olmadığı gözetilmeden, somut olaya uygulanma imkanı olmayan idare hukukuna ilişkin genel hukuk ilkelerine göre davanın kabul edilmesi usul ve yasaya aykırıdır.