Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2010/13339 K.2011/6874

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Av.... ile davalı vek.Av....ün gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile uzun süredir ticari iş gördükleri dava dışı ... Soğutma Sistemleri Ltd.Şti.nin talebi üzerine, müvekkiline satacağı malları piyasadan temin etmek amacıyla kullanmak üzere 25 adet toplamı 417.000.-TL.miktarlı çekleri avans olarak şirket yetkilisi ...’a imzası ile verildiğini, ancak beklenen malın gelmeyip, çeklerin factoring şirketine verildiğini öğrendiğini, davalı eline geçen 25.10.2008 keşide tarihli 4334201 çek nolu Halkbankası’na ait 19.000.-TL.bedelli çekin Factoring Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmeliği’n 1. ve 8.maddeleri ile değişik 22.maddesine göre, alacağın tevsik edici belgeye bağlanması gerektiğini ileri sürerek, çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava dışı şirketle 12.04.2006 tarihli 3961 nolu imzalanan Genel Factoring Sözleşmesi’ne göre, kredi müşterisi ...

Soğutma Ltd.Şti.nce bedeli kredi borcuna mahsup edilmek ve kredi sözleşmesinin teminatı olmak üzere kayıtsız şartsız ciro ile 20.06.2008 tarihinde çek giriş bordrosu, alacak bildirimi ve temlik sözleşmesi ile birlikte davacı adına düzenlenen 19.06.2008 tarihli 19.865.30.-TL.lik faturaya istinaden dava konusu 25.10.2008 tarihli 19.000.-TL.lik çekin teslim edildiğini, çek ve fatura bedeli olarak ...

Soğutma Şti.ne 20.06.2008 tarihinde 16.300.-TL.EFT yaptığını, kıymetli evrakın mücerretliği ilkesine göre, keşideci ile cirantalar arasındaki alacağın doğuş sebebini araştırmak zorunda olmadığını, çek lehdarına karşı dava açmayan davacının kötüniyetli olduğunu, senedi bile bile davacının zararına alındığının davacı tarafından kanıtlanması gerektiğini, dava konusu çekin ve faturanın davacı defter kayıtlarında bulunduğunu, avans çeki olduğuna dair yazıların sonradan eklenebileceğini, çekin alacağın temliki yoluyla değil, kıymetli evraka özgü ciro yoluyla malike geçtiğini,

factoring işleminin yasal prosedüre uygun fatura ile birlikte yapıldığını, çekin teminat çeki olduğunun kanıtlanamadığı ve davacı ile dava dışı şirketin finansman dolandırıcılığı yaptığını belirterek, davanın reddi ile alacağını geç almasından dolayı tazminata karar verilmesini istemiştir.Mahkemece dosya kapsamı, alacak temliki, çek ve fatura, defter kayıtları ve bilirkişi raporuna göre, davasını kanıtlayamayan davacının davasının reddine, % 40 tazminat olan 7.600.-TL.nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Factoring Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmeliği’nin 1.maddesinde “factoring işlemine esas alınacak temlik konusu alacakların faturaya veya mal veya hizmet satışından doğmuş olduğunu tevsik eden diğer belgelere dayalı bulunması”, 8.maddenin (d) bendinde ise “kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, fatura veya alacağın bir mal veya hizmet satışından doğmuş olduğunu tevsik eden benzeri belgelerle ilişkilendirilmeyen alacakları satın alamayacakları”ifade edilmiştir.

Değişiklik yaparak 10.10.2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Finansal Kiralama, Factoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliği’n 22/2.maddesinde “Birinci fıkrada belirtilen hususlara ilave olarak factoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler” şeklindedir.

Somut olayda, davalı Factoring şirketi tarafından dosya içine bu hükümler gereğince 19.06.2008 tarihli 13635 nolu 19.865.30.-TL.lik fatura fotokopisi ibraz edilmiştir. Ancak anılan davalı factoring şirketinde fatura aslının bulunması gerekir.

Fotokopi üzerinden her türlü değişiklik yapılarak, fotokopilerin birden fazla factoring şirketlerine verilmek suretiyle hakkın suistimalinin her zaman mümkün bulunduğu gözetilerek davalı factoring şirketinden fatura aslının istenmesi veya faturayı kesen dava dışı ...

Soğutma Sistemleri Limited Şirketi’nden, dava konusu faturaya ait dip koçanlarının celbedilerek fatura seri ve tarihleri kontrol edilmek suretiyle kimin adına kesilmiş olduğu ve ibraz edilen fatura ile fatura suretinin birbirini doğrulayıp doğrulamadığının belirlenmesi, gerektiğinde bu konuda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan rapor alınarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, açıklanan yönetmelik hükümleri ve hususlar gözardı edilerek yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.