Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/11014 K.2012/4131

Taraflar arasındaki birleştirilen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın açılmamış sayılmasına birleştirilen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılardan ... Amb.Ltd.Şti. Vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı ... vekili, İzmir 2. Asliye Tic. Mah.'nin 2008/741 Esas sayılı dosyasında müvekkilinin 31.10.2008 keşide tarihli 20.000 TL bedelli, 30.11.2008 keşide tarihli 20.000 TL bedelli çekleri finans ihtiyacını karşılayabilmek için davalı ... Faktoring Hizmetleri A.Ş.'ne keşide edip teslim ettiğini, ancak faktoring şirketi tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek müvekkilinin çeklerden dolayı davalı faktoring şirketine borçlu olmadığına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Faktoring Hizmetleri A.Ş. vekili, davacının eşi dava dışı ... ... 'ın yetkilisi olduğu ... Matbaacılık Ambalaj Kırtasiye Ltd Şti.'nin dava dışı ... Kağıt Karton Ürünleri ve Tic. A.Ş. tarafından faktoring işlemine konu edilerek müvekkili şirkete devredilen dava dışı çeklerin keşide tarihlerinde ödenmemesi üzerine ödenmelerini teminat altına almak için davaya konu çeklerin verildiğini, bunun 24.06.2008 tarihli müvekkili ile dava dışı ... Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki protokolden anlaşıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davacı ... Matbaacılık Ambalaj Kırtasiye Ltd. Şti. vekili, İzmir 1. Asliye Tic. Mah.'nin 2009/102 Esas sayılı dosyasında, müvekkilinin keşide ettiği 30.04.2008 keşide tarihli 30.000 TL, 30.04.2008 keşide tarihli 31.300 TL'lik çeklerin ödenememesi üzerine davalı ... Faktoring A.Ş. ile 24.06.2008 tarihinde protokol yapılarak 30.07.2008 keşide tarihli 5.700 TL, 31.10.2008 keşide tarihli 20.000 TL, 30.11.2008 keşide tarihli 20.000 TL bedelli çeklerin verildiğini, 30.07.2008 keşide tarihli 5700 TL bedelli çek dışındaki çeklerin ödenemediğini, ileri sürerek davalının icra takibine konu ettiği 30.04.2008 keşide tarihli, 31.000 TL, 30.04.2008 keşide tarihli 31.300 TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Faktoring Hizmetleri A.Ş. vekili, müvekkili ile dava dışı ... Kağıt Ürünleri San. Tic. A.Ş. arasında imzalanan 22.11.2007 tarihli Faktoring sözleşmesi gereğince davaya konu çeklerin teslim alındığını, müvekkilinin çeklerin keşidecisi olan davacı ... Matbaacılık Ambalaj Kırtasiye Ltd. Şti. ile 24.06.2008 tarihli protokol yaparak bu çeklerin ödenmelerinin teminatı olarak dava dışı toplam 45.700 TL bedelli çeki aldığını, ancak protokole konu çeklerden 30.07.2008 keşide tarihli 5.700 TL bedelli çek dışındaki çeklerin bedelinin ödenmediğini, bu protokole konu çeklerin ve davaya konu çeklerin tahsilde tekerrür olmamak üzere ayrı ayrı icra takiplerine konu edildiğini belirterek davanın reddini savunmuş, % 40 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, bu dava yukarıda anılan İzmir 2. Asliye Tic. Mah' nin 2008/ 741 Esas sayılı dosyasında görülen dava ile birleştirilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkemece, asıl davanın davacısı ...' ın açtığı davanın takipsiz bırakıldığından açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği, birleştirilen davanın davacısı ... Matbaacılık Ambalaj Kırtasiye Ltd.

Şti.'nin açtığı dava yönünden ise anılan şirketin asıl ve birleştirilen davanın davalısı Destek Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş' ne keşide edip verdiği ve dava konusu ettiği çeklerin ödenmediği gibi bu çeklerin ödenmesinin teminatı olarak verilen çeklerden 30.07.2008 keşide tarihli 5.700 TL bedelli çek dışındaki çeklerin de bedelinin ödenmediği gerekçesiyle.

1-Asıl davanın HUMK' nun 409/5. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, 2-Birleştirilen davanın ve davalı Faktoring şirketinin tazminat isteminin reddine karar verilmiş, hüküm birleştirilen davanın davacısı ... Matbaacılık Ambalaj Kırtasiye Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.

Temyize konu edilen birleştirilen İzmir 1. Asliye Tic. Mah.'nin 2009/102 Esas sayılı dava dosyasında birleştirilen davanın davacısı tarafından keşide edilen ve İstanbul 9. İcra Müd.'nün 2008/22100 sayılı dosyasının dayanağı olan 30.04.2008 keşide tarihli 30.000 TL miktarlı ve 30.04.2008 keşide tarihli 31.300 TL miktarlı çeklerden dolayı borçlu bulunmadığının tespiti talep edilmiştir.

Ancak dosyaya bir örneği sunulan 24.06.2008 tarihli “Borç Ödeme Protokolü” başlıklı belge içeriğinden, sözü edilen dava konusu bu çeklere karşılık keşidecisi ... olan 3 adet çek verildiği ve böylece Borçlar Kanunu'nun 114. maddesi çerçevesinde borcun tecdit edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda önceki çeklere karşılık verilen çekler nedeniyle borç yenilenmiş olduğundan önceki çeklere dayanılarak talep ve dava hakkı ortadan kalkmıştır.

Mahkemece, bu yönler gözetilmeden somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.