Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/11436 K.2012/3677

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalılardan ... yönünden HUMK'nun 409. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı şirket ... Madencilik Ltd.

Şti. ile manganez alımı konusunda henüz sözleşme yapılmadan önce takip konusu yapılan iki adet çekin hazırlandığını, söz konusu çeklerin mal alımı sözleşmesinin imzalanmasından sonra davalıya verilecek iken bu çeklerin davacı şirketin ortağı olan ...’ın sağlığının bozukluğundan yararlanılarak iradesi dışında alındığını, söz konusu çeklerde ilk ciro ilk ciranta ...’ın iken bu cironun üzerine sahte bir ciro ve sahte bir imza eklendiğini ve bu şekilde çeklerde sahtecilik yapıldığını, çeklerin bedelsiz olduğunu zira söz konusu çekler karşılığında mal alınmadığını,

çeklerin bağlayıcı şekil şartları tamamlanmadan rızaları dışı ellerinden çıktığını ileri sürerek takip konusu yapılan Yapı ve Kredi Bankası İskenderun Şubesine ait ... seri nolu 58.916.00 USD bedelli ve yine aynı hesaba ait 58.670.000 bedelli iki adet çek nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitini ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu çeklerin davacı şirketin yetkili temsilcisi ... tarafından imzalanarak cirantalardan ... madencilik Ltd. Şti.ye verildiğini, çekin arkasına şahsi cirosunu da yaparak davalı ...’ın çekler nedeniyle şahsi sorumluluğu da kabul ettiğini, davacının haksız ve yersiz davasının reddi gerektiğini savunarak davalı lehine %40 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda toplanan delillere ve benimsenen 26.11.2010 tarihli Adli Tıp Kurumu raporu ile İskenderun 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/49 E. Sayılı dosyasından alınan Adli Tıp kurumu raporuna göre; dava konusu çeklerde birinci ciroda bulunan ... Madencilik kaşesinin sağında kalan boşluğa atılan imzanın üçüncü ciro olarak yine ...

Madencilik cirosunda yer alan imza ile aynı el ürünü olmadığı, buna göre lehtar tarafından ilk cironun yapılmadığı, senet lehtarı tarafından yapılmış geçerli bir ciro bulunmaması, ciro silsilesindeki kopukluk nedeniyle takip yapan kişinin TTK’nın 598. ve 702. maddeleri gereğince yetkili hamil sıfatı olmadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile davacının icra takip dosyasından borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, davacı vekili davalı ... hakkındaki açmış olduğu davayı müracaata bıraktığını bildirdiğinden bu davalı yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-TTK’nın 702. maddesinin 1. cümlesinde; “ Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kimse son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde salâhiyetli hâmil sayılır.” denmektedir. Bu maddeye göre ilk cironun lehtara ait olması gerekir. Somut olayda ilk cironun davalı-lehtar ... Madencilik..Ltd. Şti tarafından yapılmadığı saptandığından ciro silsilesinde kopukluk oluşmuştur. Bu nedenle ... yetkili hamil sayılamayacağından davacı-keşideci şirkete müracaat edemez. Mahkemece, davacının söz konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin kararı bu sebeple isabetli ise de hamilin diğer takip borçlularına müracat hakkını engelleyecek biçimde tüm takibin iptaline karar verilmesi isabetsiz olmuştur.