Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/14028 K.2011/14921

Davacı ... arasında görülen dava hakkında Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 14.05.2009 gün ve 174/235 sayılı hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 06.05.2010 gün ve 9380-5602 sayılı ilamına karşı davacı vekili tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Mahkemece, taraflar arasındaki itirazın iptali davasının kabulüne dair verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 06.05.2010 tarihili kararı ile onanmış olup, bu karara karşı davacı vekilinin karar düzeltme istemi ile yeniden yapılan inceleme sonucu;

1-Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

2-Mahkemece "Harçlar Yasası 123. maddeye 5766 Sayılı Yasa ile getirilen değişiklikten sonra taraflar kredi ilişkisi ve geri ödenmesi ile harçtan muaf olduklarından harç alınmamasına" dair karar verilmiş ise de, 492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 123/son maddesindeki harç istisnası yurtdışından alınacak kredilerin geri dönüşümü ile ilgili işlemlerle sınırlı olmak üzere uygulanmaktadır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 14.01.2010 tarih 2008/81 Esas ve 2010/8 karar sayılı kararı ve Hukuk Genel Kurulu’nun 06.10.2010 tarih 2010/12-443 Esas ve 2010/471 karar sayılı kararı da bu yöndedir.

Harç; bazı kamu hizmetlerinden yararlanan ve hatta kanun hükmü ile yararlanmak zorunda bırakılan özel ve tüzel kişilerin, özel menfaatlerine ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında belli bir ölçüde bu hizmetlerin maliyetine katılmaları amacıyla konulan ve zor unsuruna dayanan mali yükümlülüklerdir. (Pınar, Burak: Yargı ve İcra Harçları, Ankara 2009, S.1-3)

Mahkemelerin yürüttükleri yargısal faaliyet ve işlemler parasız değildir. Devlet mahkemeleri işler bir şekilde hak arayanların hizmetinde tutabilmek için, bazı giderler yapar ve bu giderilerin bir kısmı mahkemelerin faaliyetlerinden yararlananlardan harç olarak alınır.

Nitekim Yargıtay bir içtihadı birleştirme kararında; harç, devletin mahkemeler aracılığı ile yaptığı adli hizmete ondan yararlananların katkısıdır. Ancak yasada belirtilen durumlarda harç alınacağı biçiminde karar vermiştir. (16.11.1983 gün ve 5/6 sayılı İçt. Birl.K.)

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere harcın alınması ve tamamlanması yanların isteğine bırakılmayıp bu yönün resen gözetilmesi gerekmektedir.

Somut olay bakımından davanın kabulü oranında davalı tarafa nispi karar harcının yükletilerek hazineye gelir yazılması gerekirken, dava konusu işlemin harçtan müstesna kılındığı kabul edilerek harç alınmasına yer olmadığına dair karar verilmesi doğru olmadığı ve yerel mahkeme kararının açıklanan nedenlerle bozulması gerekirken, ilamda yazılı gerekçelerle onandığı anlaşıldığından, bu yöne ilişkin karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.