Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/3172 K.2011/4109

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında Akaryakıt İstasyonu İşletme Sözleşmesi ve Ariyet ve Emanet Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca müvekkilinin Total Logosunu, demirbaşları ve akaryakıt istasyonunu kullanılır şekilde davalının kullanımına sunduğunu, davalının ise taahhütlerini yerine getirmediğini, davalının akaryakıt satım alımına son vermesi üzerine sözleşmelerin haklı nedenle feshedildiğinin davalıya bildirildiğini, davalı şirketin ariyet olarak aldığı demirbaşları iade etmediğini, müvekkilinin davalıdan ceza-i şart talep etme hakkının doğduğunu, kâr kaybına uğradığını belirterek demirbaşların istirdadını,

bulunamaması halinde teslim edileceği tarihteki güncel bedellerinin, demirbaşların iade edilmemesi nedeniyle sözleşme gereğince doğan 16.300.-USD tazminat alacaklarının ve 5.000.-USD ceza-i şart alacağının avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, davalının sözleşmenin erken feshine neden olması nedeniyle 5.000.00.-TL.kâr kaybının avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, davacının fesih talebinin haklı olduğunu, ancak davalının mal alışını bizzat bilerek ve isteyerek durdurmadığını savunarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalının sözleşmenin imza tarihinden sonra 3 ay akaryakıt alıp diğer aylarda almadığı, asgari alım taahhüdüne uymadığı, davacının sözleşmeyi fesih etmesinin haklı nedene dayandığı, sözleşme uyarınca ceza-i şartın ifaya ekli ceza-i şart niteliğinde olduğu, sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle davacının ceza-i şart talep etme hakkı olmadığı, ariyet olarak verilen menkullerin geç tesliminden kaynaklı 23.232.50.-TL.tazminat isteminin kabulü gerektiği, sözleşmenin 5 yıl için imzalandığı, sözleşmenin feshedildiği tarih itibarıyla sona ermesine 4 yıl kaldığı,

davacının bu süre için mahrum kaldığı kârı talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 5.000.-TL.kâr mahrumiyeti alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline, ariyet ve emanet sözleşmesine göre 23.232.50.-TL.tazminatın avans faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline, davalı şirkete emanet olarak verilen demirbaş malların davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine, ceza-i şarta ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı şirket vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- 13.12.2004 tarihli Akaryakıt İstasyonu İşletme Sözleşmesinin 27/1 maddesinde davalı şirketin sözleşmeye uymaması halinde davacı şirkete ceza-i şart, kar kaybı, sözleşmenin feshi gibi yaptırım hakları tanınmış, davacı şirkete bu yaptırımlardan birini, bir kaçını veya hepsini işleticiye uygulama veya hem bunları uygulayıp hem de akdin ifasına devam edilmesini talep etme yetkisi tanınmıştır. Bu durumda davacı şirket hem sözleşmeyi feshedip, hem cezai şart, hem de kâr mahrumiyeti talep edebilecektir. Mahkemece bu yön gözetilmeden yazılı gerekçe ile cezai şart talebinin reddi isabetli görülmemiştir.