Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/401 K.2011/8668

Taraflar arasındaki birleşen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanında reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Asıl ve birleşen dava icra takibine konu edilen çeklerden ödeme nedeniyle lehtar ve hamile karşı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Asıl davada davalı ... Petrol Ürün.AŞ. vekili, çekleri ciro yoluyla devralan müvekkiline karşı ödeme def’inin ileri sürülemeyeceğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Birleşen davanın davalısı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller, tanık beyanları ve Sakarya 1.İcra Hukuk Mahkemesinde verilen karara göre asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, ödeme iddiasının kanıtı olarak her çek için ayrı ayrı düzenlenmiş tahsilat makbuzları ve ibranameler sunmuştur. Her ne kadar mahkemece anılan belgelerdeki imzaların davalı ... Petrol Ltd.Şti.yetkilisine ait olup olmadığının anlaşılamadığına dair icra mahkemesinde alınmış olan Adli Tıp Raporunda açıklamada bulunulduğu gerekçesiyle ödeme iddiasının kanıtlanamadığı kabul edilmiş ise de, davacı vekili söz konusu tahsilat makbuzlar ve ibranamelerdeki imzaların anılan şirket yetkilisine ait olduğunu ısrarla ileri sürmüştür.

İcra mahkemesi kararı takip hukukuna ilişkin olduğundan maddi hukuk yönünden borçlu olmadığı iddiasıyla işbu menfi tespit davasını açan davacının özellikle ödeme iddiasına kanıt olarak sunduğu tahsilat makbuzları ve ibranamelerdeki imzaların davalı ... Petrol Ltd.Şti.yetkilisine ait olup olmadığının bu davada araştırılması, imza incelemesi yaptırılması ve imza incelemesinden sonuç alınamaması halinde HUMK’nun 309/1.maddesi uyarınca anılan belgelerin imzayı inkar eden tarafından yazıldığını ve imzaladığını görenlerin tanıklığına başvurulmak suretiyle ispat olanağının sağlanması gerekmektedir. Nitekim mahkemece tanık olarak dinlenen ... ile ...., yeminli ifadelerinde iddiayı doğrular nitelikte beyanlarda bulunmuşlardır.

Mahkemece yukarıda belirtilen biçimde araştırma ve inceleme yapılmaksızın İcra Mahkemesinin kesinleştiği belirtilen kararına atıf yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Öte yandan ödeme iddiasının kanıtlanması halinde dava konusu çeklerde hamil durumundaki davalılardan ... Petrol Ltd.Şti.’nin keşideci ile lehtar arasındaki ödeme ilişkisini bilerek çekleri eline geçirdiği ve dolayısıyla kötüniyetli hamil olduğu yönündeki iddianın TTK’nun 599.maddesi uyarınca irdelenmesi gerekmektedir. Bu çerçevede değerlendirme yapıldığında davalı şirketlerin yetkilileri olduğu belirtilen ... ile ..’in kardeş oldukları ve ...’in değişik zamanlarda her iki davalı şirketin de yetkilisi olduğu dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davalı ... Petrol Ürün. Ltd.Şti.’nin keşideci ile lehtar arasındaki ödeme ilişkisini bilebileceğinden kötüniyetli hamil olduğunun kabulü gerekir.

Kaldı ki davacı tarafça çeklerin arka yüzlerindeki her iki ciro imzalarının aynı kişiye ...’e)ait olduğu ve çeklerin teslimine ilişkin protokol gözetildiğinde ...’in çeklerin ciro edildiği tarihte davalı .... Petrol Ltd.Şti’nin yetkili temsilcisi olmadığı ve böylece geçerli bir ciro bulunmadığından davalılardan ... Petrol Ürün. Ltd.Şti’nin yetkili meşru hamil olarak kabul edilemeyeceği iddialarında da bulunulduğu halde mahkemece bu yöndeki iddialar üzerinde durulup, tartışılmamış ve herhangi bir değerlendirme de yapılmamıştır.

Eksik incelemeye göre hüküm kurulamaz. Bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.