Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/4670 K.2011/15017

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında bayilik sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin 24.md. gereğince bayinin herhangi bir dönemde 30 gün süre ile hiç LPG almaması, alımlarında bir önceki yılın aynı ayına ait % 20 'den fazla düşüş olması, sözleşmenin bayi tarafından ihlali anlamına geldiğinin peşinen kabul edileceğinin hükme bağlandığını, sözleşmeye aykırı olarak taahhüt edilen miktarda ürün satılamaması ve LPG alımlarının durdurulması nedeni ile feshedilen sözleşme uyarınca uğranılan cezai şartın fesih tarihinden itibaren davalıdan reeskont faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sözleşmenin haklı nedenle feshedilmediğini, sözleşmenin 24. maddesinin sözleşme serbestisi ilkesine aykırı olduğunu, davacı tarafından teminat mektubunun nakde çevrilerek tahsil olunduğunu, müvekkilinin sözleşmeden dolayı borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, sözleşmenin 24.madde içeriğinde yer alan alımlarda bir önceki yılın aynı ayına ait LPG alımlarında %20'den fazla düşüş olmasını ihlal kabul eden hükmün MK. 2. madde gereğince iyi niyet kurallarına aykırı olduğu, ayrıca ticari ahlak ve örf içerisinde geçerli kabul edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla sözleşmenin haklı nedenle feshedilmediği, kaldı ki davacının gerek tazminat ve gerekse ceza-i şarta karşılık aldığı teminat mektubunu nakte çevirerek tahsil ettiği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 24. madde hükmü “Bayi ... LPG nam ve hesabına kendi bölgesi içinde aboneler aramak, bulmak, gaz ve diğer emtia sürümünü arttırmakla mükelleftir. Bayi, ... LPG yetkili elemanlarının, satışları arttırma ve emniyet yönünde yapacakları mesleki tavsiyelere uyacağını kabul eder. Bayinin, ... LPG'den herhangi bir dönemde, 30 gün süre ile hiç LPG alınmaması, LPG alımlarında, bir önceki yılın aynı ayına ait LPG alımlarında %20 den fazla düşüş olması, sözleşmenin bayi tarafından ihlali anlamına geldiğini, bayi peşinen kabul ve taahhüt eder.” şeklindedir

Aynı sözleşmenin 28. maddesinde bayinin akde muhalefeti nedeniyle haksız feshe sebebiyet verilmesi halinde 100 ton LPG nin ana depo satış fiyatı kadar parayı bayinin Milangaza cezai şart olarak ödemeyi kabul ettiği belirtilmiştir. Davalının taraflar arasında imzalanan bayilik koşullarına uymaması nedeniyle davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, davacının talep edebileceği cezai şart alacağı saptanıp BK.nun 161/son, TTK.nun 24. madde hükümleri gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar tesisi doğru görülmemiştir.