Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/8032 K.2012/2054

BORÇLAR KANUNU (818) Madde 202

FİNANSAL KİRALAMA KANUNU(MÜLGA) (3226) Madde 25

FİNANSAL KİRALAMA KANUNU(MÜLGA) (3226) Madde 23

"İçtihat Metni"ÖZET: TARAFLARDAN BİRİNİN SÖZLEŞMEYE AYKIRI HAREKETTE BULUNDUĞU HALLERDE, BU AYKIRILIK NEDENİYLE DİĞER TARAFIN SÖZ­LEŞMENİN DEVAM ETTİRİLMESİNİN BEKLENEMEYECEĞİ DURUMLARDA Fİ­NANSAL KİRALAMA SÖZLEŞMESİNİN FESHİ İSTENEBİLİR. SÖZLEŞMEDE YER ALAN KİRALANAN MALDA KISMEN VE TAMAMEN BOZUKLUK, HASAR, HATA VE/VEYA KUSUR OLDUĞU DURUMLARDA KİRACININ GEREKLİ İHBAR, BİL­DİRİM VE İHTARLARI YAPMA YETKİSİNE DAYANARAK KİRACI SATICIDAN UĞRADIĞI ZARARIN TAZMİNİNİ İSTEDİĞİNDEN, DAVALI LEASİNG VEREN ŞİRKETE KARŞI, AYIPLI MAL SATIŞINDAN DOLAYI LEASİNG SÖZLEŞMESİNİN FESHİNİ TALEP EDEMEZ.

KURAL OLARAK, KİRACI KENDİSİNE FİNANSAL KİRALAMA ŞİRKETİ TARAFINDAN YETKİ VERİLMEDEN DAVA AÇAMAZ. FİNANSAL KİRALAMA ŞİRKETİ KİRACIYI TEMSİLCİ TAYİN ETMİŞSE, KİRACI AYIBA KARŞI TE­KEFFÜLLE İLGİLİ YETKİLERİ VE KENDİSİNİN UĞRADIĞI ZARAR NEDENİYLE OLUŞAN ALACAĞININ TAHSİLİNE DAİR HAKLARI KULLANABİLİR. FİNANSAL KİRALAMA ŞİRKETİ TALEP VE DAVA HAKKINI KİRACIYA DEVRETMİŞSE, KİRACI SADECE FİNANSAL KİRALAMA ŞİRKETİNİN KULLANABİLECEĞİ HAK­LARI SATICIDAN TALEP EDEBİLİR. BU DURUMDA, KÂR MAHRUMİYETİNİ SATICIDAN TALEP ETMESİ MÜMKÜN DEĞİLDİR.

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi-tazminat davasının yapılan yar­gılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya in­celendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan Y… K… Finansal Kiralama A.Ş. ile aralarında Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, kiralamaya konu makinenin sürekli arızalandığını ve kullanılamaz hale geldiğini, diğer davalı satıcı firmanın da servis hizmetini garanti süresi içinde vermediğini, verilen tüm servis hizmetinin de kesildiğini belirterek FKK’nın 23/II. maddesi hükmü uyarınca sözleşmenin devamının müvekkili açısından çekilmez hal alması nedeniyle feshi, FKK’nın 25. maddesi uyarınca kâr kaybından kaynaklanan zararın tazminine, aksi halde ayıplı malın yenisi ile değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı X… Büro Araçları Tic. ve Servis A.Ş. vekili, davanın bir yıllık zamanaşımı süresi içinde açılmadığını, makinenin leasing sözleşmesi ile sa­tıldığını, davacının mülkiyet sahibi olmadığını, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, makinedeki arızanın kullanım hatasından kaynaklandığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Davalı Y… K… Finansal Kiralama A.Ş. vekili, leasing sözleşmesine göre malın açık ya da gizli ayıplarından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, leasing sözleşmesinin 14. maddesine göre zarar ve hasarın kiracıya ait ol­duğunu, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece benimsenen bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda, taraflar arasındaki sözleşmeye göre kiralanan iş makinesinin kiralayan adına satıcıdan kiracı tarafından teslim alınmasına ilişkin yetki belgesi kapsamında malın ayıplı çıkması durumunda buna ilişkin hakların kullanılması konusunda davacıya yetki verildiği, bu çerçevede ayıba karşı tekeffül hükümleri kapsamında talep ve dava hakkının davacı tarafından satıcı davalıya karşı ileri sürülebileceği, makinenin 54 defa tamir ve bakım hizmeti aldığı, 52 adet parça değişiminin yapıldığı, makinedeki ayıbın gizli ayıp niteliğinde bulunduğu, davacının ihbar külfetini yerine getirdiği,

satım sözleşmesinin feshi halinde leasing sözleş­mesinin konusuz kalacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, leasing sözleşme­sinin feshine, kazanç kaybı tazminatının davalılardan X… A.Ş.’den alınmasına karar verilmiş, hüküm davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Davacı, B…-C… Ltd. Şti. ile davalılardan Y… K… Finansal Kiralama A.Ş. arasında 28.06.2005 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalanmıştır. Davacı kiracı, davasında Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshini de talep etmiştir.

Finansal Kiralama Kanunu’nun 23. maddesinin 2. fıkrasına göre; ta­raflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hallerde bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmenin devam ettirilmesinin beklenemeyeceği durumlarda Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshi istenebilir.

Davacı da sözleşmenin devamını müvekkili açısından çekilmez hal al­dığını ileri sürerek anılan hükme dayanarak sözleşmenin feshini talep etmiştir.

Finansal Kiralama Sözleşmesinin son sayfasında yer alan “Kiralananın kiralayan adına satıcıdan kiracı tarafından teslim alınmasına ilişkin” yetki belgesi başlıklı bölümde, kiralanan malda kısmen ve tamamen bozukluk, hasar, hata ve/veya kusur olduğu durumlarda kiracının gerekli ihbar, bildirim ve ihtarları yapma yetkisi bulunduğu belirtilmiştir. Davacı kiracı, sözleşmenin bu hükmüne dayanarak satıcıdan uğradığı zararın tazminini talep ettiğine göre, davalı leasing veren şirkete karşı, ayıplı mal satışından dolayı leasing sözleşmesinin feshini talep edemeyeceğinin düşünülmemesi isabetli değildir.

2- Davacı kiracı Finansal Kiralama Sözleşmesinin imzaların bulunduğu son sayfasında verilen yetkiye dayanarak, satıcı X… A.Ş.’ye karşı dava aç­mıştır. Kural olarak, kiracı kendisine finansal kiralama şirketi tarafından yetki verilmeden böyle bir davayı açamaz. Finansal kiralama şirketinin malın ayıplı olmasından dolayı alacak ve dava hakkını kiracıya devretmesi ile, malın ayıplı olmasından dolayı kiracıyı temsilci tayin etmesinin hukuki sonuçları farklıdır.

Finansal kiralama şirketi kiracıyı temsilci tayin etmişse kiracı ayıba karşı tekeffülle ilgili BK’nın 202 ve devamı maddelerinde verilen yetkileri ve kendisinin uğradığı zarar nedeniyle oluşan alacağının tahsiline dair haklarını kullanabilir. Finansal kiralama şirketi talep ve dava hakkını kiracıya dev­retmişse, kiracı sadece finansal kiralama şirketinin kullanabileceği hakları satıcıdan talep edebilir. Bu durumda; kâr mahrumiyetini satıcıdan talep etmesi mümkün değildir.

Mahkemece Finansal Kiralama Sözleşmesinin aslı getirtilip, kiracıya verilen yetkinin nasıl bir yetki olduğu üzerinde durulup değerlen­dirilmeli ve varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Bu yönler gözetilmeden Finansal Kiralama Sözleşmesinin son sayfasında yer alan yetki ile ilgili eksik ifadelere göre karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.