Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/10514 K.2012/17896

Taraflar arasındaki karşılıklı birleşen tazminat- alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davada görev yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde hüküm davacı ve davalı ... Diesel ve Turbo Satış Ltd. Şti vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin donatanı olduğu “Zinnet Mete” isimli geminin “...” markalı gemi ana makinesinde çalışma probleminin ortaya çıktığını, ana makinenin bazı parçalarının kısmi değişiminin öngörüldüğünü, ilgili parçaların temini için üretici ve satıcı firma olan davalı ... Diesel ve Turbo S.E Copenhagen şirketine izafeten ... Diesel ve Turbo Satış Ltd. Şti'ne sipariş verildiğini, montaj işinin de diğer davalı ... Diesel ve Turbo Satış ve Servis Ltd.

Şti tarafından üstlenildiğini, sipariş üzerine gönderilen parçaların yanlış ve ana makineye uyumsuz olması nedeniyle geminin tamirat süresinin uzadığını, davalıların ihmali ve özensizliği nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek 377.500 ABD Doları tutarındaki zararın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Diesel ve Turbo Satış ve Servis Ltd. Şti vekili, davanın alım satım ilişkisinden kaynaklandığından genel mahkemelerin görevli olduğunu, satım ilişkisinin tarafı olmayan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Diesel ve Turbo Satış Ltd. Şti vekili, davacı yanca müvekkiline gemi motoru yedek parçası siparişi verildiğini, dava konusu alım satım ilişkisinden doğabilecek uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümlenmesinin kabul edildiğini, tahkim itirazının kabul edilmemesi durumunda dahi görevli ve yetkili mahkemenin Kadıköy Ticaret Mahkemeleri olduğunu, satıma konu malların ayıplı olmadığını belirterek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiş, karşı davasında ise dava konusu gemi makinesi yedek parçası siparişlerinin davacıya temininden kaynaklı 178.520,07 Danimarka Kronu bakiye alacağın davacıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece, uyuşmazlığın alım satım ilişkisinden kaynaklandığı, davaya konu sipariş belgelerindeki teklif talepleri ve teslimatlar bölümünde "www.mandiesel.com/sei-vice/Copenhagen /GeneralConditions adresinde yer genel şartlarımıza tabidir" hükmünün bulunduğu, sözkonusu genel şartların 13.4 maddesinde ortaya çıkacak uyuşmazlıkların tahkime tabi olduğunun öngörüldüğü gerekçeleriyle davalı ... Diesel ve Turbo Satış ve Servis Ltd.

Şti yönünden taraflar arasındaki ilişki satış akdinden doğmakla dava dilekçesinin yetki ve görev yönünden reddine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili ve görevli Kadıköy Asliye Ticaret Mahkcmcsi'ne gönderilmeşjne, davalı ... Diesel ve Turbo Satış Ltd. Şti hakkındaki dava ve karşı dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı ... Diesel ve Turbo Satış Ltd. Şti vekillerince temyiz edilmiştir.

Davalı ... Diesel Satış ve Servis Ltd. Şti. vekili, yasal süresinde verdikleri sevap dilekçesinde, hem tahkim hem de yetki itirazında bulunmuşlardır. Uyuşmazlığın hakemde çözümlenmesi gerektiği yolundaki itiraz, mahkemenin görevine yönelik bulunmakla beraber görevle ilgili genel prensiplerden farklılık arzeder. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre, tahkime ilişkin itirazın davalı yanca cevap süresi içinde ileri sürülmesi gerekmekte olup, mahkemenin tahkim sözleşmesini kendiliğinden gözeterek görevsizlik kararı vermesi olanaklı değildir.

Tahkim itirazı bu yönüyle ilk itirazlara benzemekte ise de teknik anlamda bir ilk itiraz olmayıp sözleşmeye dayalı bir def'i niteliğindedir. Bu durumda mahkemece, öncelikle uyuşmazlığın kendi görev alanına girip girmediğinin tespitinden sonra yetki itirazının incelenmesi, yetki itirazı yerinde görüldüğü takdirde dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmesi gerekir. Zira tahkim itirazını incelemek görevli ve yetkili mahkemeye aittir. Mahkemece bu yönlerden yanılgıya düşülerek öncelikle tahkim itirazının kabulü ile yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi isabetli görülmemiştir.