Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/13633 K.2013/1559

Taraflar arasındaki birleşen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili; tekstil sektöründe çalışan müvekkilinin üretim için gerekli olan kumaşları davalı firmadan tedarik ettiğini, çeşitli tarihlerde vermiş olduğu siparişlere karşılık bonolar ve çekler düzenleyerek davalıya verdiğini, ancak karşılığında teslim edilmesi gereken malların teslim edilmediğini, bonolar,çekler veya mallar talep edildiğinde bonoların ve çeklerin dava dışı kişilere ciro edildiğinin, iade alınarak teslim edileceğinin belirtildiğini, ancak söz konusu bir kısım bonoların dava dışı kişilerce icra takibine konulduğunu belirterek müvekkilinin söz konusu bonolar ve çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; bonoların ve çeklerin bir kısmının davacı tarafa iade edildiğini, bir kısmının müvekkiline hiç verilmediğini, davacı defterlerinde bazı senetlerle ilgili mükerrer kayıtlar olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili; kumaş tedariki nedeniyle davalıya 174.096,00 TL bedelli bir bono verildiğini ancak kumaşın teslim edilmediğini, bononun da iade edilmediğini belirterek müvekkilinin söz konusu bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili ; dava konusu bononun dava açılmadan önce davacıya teslim edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişki nedeniyle davalıya nakit,çek ve bono ile ödemeler yapıldığı, ancak karşılığında teslimi gereken malların bir kısmının teslim edilmemesi üzerine bir kısım çek ve bonoların davalıya iadesine karar verildiği, asıl davaya konu bir kısım çek ve bonolar ile birleşen davaya konu bononun davacıya iade edildiği, ancak bir kısım çek ve bononun iade edilmediği,

çeklerin ve birleşen davaya konu bononun ne zaman davacı tarafça teslim alındığının belli olmadığı bu nedenle davadan önce teslim alındığının kabulünün gerektiği, bu durumda davacının davalı elinde kalan ve dava dışı banka ve şirketçe takibe konulan bonolardan dolayı borçlu olmadığının kabulünün gerektiği gerekçesiyle birleşen davaya konu bononun yargılama sırasında iade edilmesi nedeniyle birleşen dava hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına, asıl davada davacıya iade edilen bono ve çekler hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına,

iade edilmesi gerekirken iade edilmeyen bonolar nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Hükmün gerekçe bölümünde bu dosya ile birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/566 sayılı dava dosyasına konu bononun davadan önce alındığının kabulü gerektiği belirtilmiş, ancak hüküm kısmında söz konusu senedin yargılama sırasında iade edildiği şeklinde bir ifadeye yer verilmekle gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratılmıştır. Bu hal 6100 sayılı HMK'nın 297.maddesine aykırılık oluşturduğundan hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.