Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/16882 K.2013/6477

Taraflar arasındaki birleşen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ...Ş vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkiliyle davalılardan ... Makine San A.Ş arasında akdolunan bayilik sözleşmesi kapsamında davalıdan satın alınacak traktörlerin bedeline karşılık avans niteliğinde çeklerin müvekkilince keşide olunarak bu davalıya teslim edildiğini, sonrasında davalı yanca mal teslim edilmediği halde bedelsiz hale dönüşen çeklerin faktoring şirketlerine temlik olunduğunu bu çeklerden 44.000 TL tutarlı çekin de davalı ...... A.Ş tarafından diğer davalı ...Ş'ye temlik edildiğini belirterek bu çekten dolayı müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitiyle çekin davalılardan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş vekili, müvekkiliyle diğer davalı ... Makine A.Ş arasında akdolunan faktoring sözleşmesi gereğince bu davalının davacı şirkette bulunan faturalara dayalı alacaklarını müvekkiline temlik ettiğini ve davaya konu çekin de bu kapsamda ciro edilerek müvekkiline teslim edildiğini müvekkilinin çekte iyiniyetli hamil olduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Yargılama sürerken; savunma ıslah edilmek suretiyle davaya konu çekin alacak temlikine dayalı olmayıp davalı ... Makine A.Ş'nin mevcut borcunun tediyesi uğruna ciro edilerek verildiği bildirilmiştir.

Yargılama devam ederken davacı vekili aynı gerekçelerle bu kez biri 44.000 TL diğeri 25.000 TL tutarlı toplam 69.000 TL bedelli iki adet çeke dayalı olarak davalı ...Ş tarafından müvekkili aleyhine takip başlatıldığını oysa bu çeklerin bedelsiz olduğunu belirterek iki adet çekten dolayı müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitiyle takibin iptaline, çeklerin istirdatına ve %40 oranında tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş, vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalı ... Makine A.Ş davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece; iki dava arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunmadığı gerekçesiyle birleştirme kararı verilmiştir.

Mahkemece; dosyalarındaki mevcut delil durumuna göre davacı yanca davalı .....

A.Ş'ye verilen avans niteliğindeki çeklere konu mal tesliminin gerçekleştirilmediğinin saptandığı, bedelsiz kalan çeklerin davalılar arasında akdedilen faktoring sözleşmesi uyarınca davalı ...Ş'ye temlik edilmiş ise de Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 22/2. maddesi hükmü uyarınca davalı ... şirketinin temlike konu alacağı belgelendiremediğinin anlaşıldığı her ne kadar davalı ... şirketince sunulan ıslah dilekçesiyle alacağın kaynağı temlik ilişkisi olmayıp bağımsız bir borçtan ötürü çeklerin ciroyla devralındığı ve iyiniyetli hamil bulunulduğu ileri sürülmüş ise de

yönetmeliğin ilgili maddesine göre çeklerin faktoring şirketine geçmesi teknik anlamda ciro olmayıp temlik niteliğinde bulunduğu ve böylece iyiniyet karinesinden yararlanamayacağı öte yandan davacının münhasır delil olarak davalı ......

A.Ş defterlerine dayandığı anılan davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi sonucu davacı şirket yetkilisinin TTK 83/2. maddesi uyarınca yemin ettiği de gözetilerek davacı yanca kanıtlanan asıl dava ve birleşen davanın kabulüne asıl dava yönünden davaya konu 44.000 TL tutarlı çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, davaya konu çekin istirdatıyla davacıya verilmesine, birleşen davada ise 44.000 ve 25.000 TL tutarlı iki adet çekten dolayı davacının davalılara borçlu bulunmadığının tespitine, davalı ...

Şirketince girişilen takibin davacı yönünden iptaline dava konusu çeklerin istirdatıyla davacıya verilmesine koşulları oluşmadığından davacı yanın tazminat isteminin ise reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... Faktoring A.Ş vekilince temyiz edilmiştir.