Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/2028 K.2012/11112

Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat-manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalılardan Lider Faktoring Hiz.A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili; müvekkiliyle davalılardan ... Hazır Beton Ltd.Şti arasında akdedilen hazır beton sözleşmesi kapsamında anılan davalıdan satın alınacak hazır betonların bedelinin teminatı olarak bir takım çeklerin müvekkilince keşide edilip teslim edilmiş ise de, mal teslimi gerçekleşmediği gibi bu çekler içinde yer alan toplam 27.000 TL bedelli üç adet çekin sırasıyla davalı ... Ltd.

Şti. ... cirolarıyla davalılardan Lider Faktoring Hizmetleri AŞ.'ye temlik edildiğini ve bu davalının da vekili bulunan davalılardan ... vasıtasıyla üç adet çeke dayalı olarak müvekkili aleyhine takip başlattığını ve ihtiyati haciz sırasında 33.900 TL'nin müvekkilinden tahsil edildiğini oysa bedelsiz bulunan çeklerin temlik alan faktoring şirketi ve onun adına çekleri takibe koyan davalılardan Avukat ...'un da kötü niyetli bulunduğunu ve çeklerin faktoring mevzuatına uygun şekilde temlik olunmadığını belirterek,

takibe konu çekler nedeniyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, müvekkilinden tahsil edilen 33.900 TL'in ödeme tarihi olan 12.01.2009'dan itibaren başlayacak reeskont faiziyle 6.610 TL manevi tazminatın da yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ... Ltd. Şti. ve ... vekili; müvekkillerinin içine düştüğü ekonomik sıkıntı nedeniyle çeklere konu mal teslimini gerçekleştiremediğini, müvekkillerinin kötüniyetli bulunmadığını ve davacıya mal teslimini en kısa sürede gerçekleştireceklerini bildirmiştir. Davalı ... AŞ vekili; müvekkilinin iyiniyetli hamil sıfatıyla çeklerin sahibi olduğunun ve faktoring mevzutına uygun şekilde üç adet çekin temlik alındığını bildirerek, davanın reddini istemiştir. Davalılardan ... duruşmadaki beyanlarında, davalı ... şirketinin avukatı sıfatıyla icra takibini başlattığını mesleki olarak görevini yerine getirdiğini böylece somut olayda bir sorumluluğunun bulunmadığını bildirmiştir.

Mahkemece; dosya arasındaki tüm deliller ve taraf beyanları gözetilerek; davacı yanca satın alınacak mallara karşılık teminat amacıyla keşide edilerek davalılardan ... Ltd.Şti.'ne teslim edilen davaya konu çeklere karşılık mal tesliminin gerçekleştirilmediğinin bu davalının da kabulünde olduğu, anılan davalının diğer davalı ... AŞ'ye aralarında akdolunan faktoring sözleşmesiyle çekleri temlik ettiği davalı ...

AŞ.'nin yasal mevzuata uygun biçimde devralmış olup aynı zamanda iyiniyetli yetkili hamil olduğu, bu durumda davacının ...Ltd.Şti.'ne karşı ileri sürebileceği tüm def'ileri faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceği, davalılardan ... hakkında da dava açılmış ise de bu kişinin uyuşmazlığın tarafı olmayıp icra takibinde alacaklı vekili sıfatıyla hareket ettiği manevi tazminat davasının ise tüm davalılar bakımından koşularının oluşmadığı gerekçesiyle davalı ... hakkındaki menfi tespit ve istirdat davasının pasif husumet yönünden, manevi tazminat davasının ise esastan reddine davalı ...

AŞ hakkında açılan davanın esastan reddine, davalı ... Ltd.Şti ve diğer davalı ... hakkında açılan menfi tespit ve istirdat davasının kabulüyle takibe konu üç adet çekten dolayı davacının bu davalılara borçlu olmadığının tespitine ve bu çekler nedeniyle davacının yapmış olduğu 33.390 TL ödeme tutarının ödeme tarihi olan 12.01.2009'dan itibaren değişen oranlarda avans faiziyle birlikte adı geçen davalılardan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, davalılar ...

Ltd.Şti ve ... hakkında açılan manevi tazminat davasının ve koşulları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı ... AŞ vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davalılardan Lider Faktoring AŞ hakkındaki dava; anılan davalının faktoring mevzuatına uygun şekilde çekleri temlik aldığı ve iyiniyetli hamil bulunduğu gerekçesiyle reddedilmiştir. Davaya konu edilen çeklerin davalı ... şirketince takibe konulduğu görülmektedir.

Faktoring ve Finansman şirketlerinin kuruluş ve faaliyet esasları hakkındaki yönetmeliğin 22/2. maddesi hükmü uyarınca Faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle teşvik edilemeyen alacakları satın alamayacakları gibi tahsilini de üstlenemeyeceklerdir.

Bu durumda, davacı keşideci lehdara karşı, ileri süreceği def'ileri davalı ... şirketine karşı da ileri sürebilecek ve somut olayda TTK 599. maddesi hükmü davalı ... şirketi yönünden uygulanamayacaktır. O halde mahkemece bu yönler gözetilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinde isabet görülmemiştir.