Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/2276 K.2012/9729

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalılardan ... Nakliyat.İth. İhr. Depolama ve Tic.

Ltd.Şti. arasında imzalanan nakliye sözleşmesi kapsamında uyarınca müvekkili şirketin adı geçen firmaya toplam 10 adet teminat çeki verdiğini, davalı şirketin sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirmemesine rağmen dava konusu 6 adet çeki haksız ve hukuka aykırı şekilde diğer davalı farktoring şirketine ciro edildiğini, yasal düzenleme gereğince faktoring şirketlerinin kambiyo senetlerine dayalı olsa bile fatura veya alacağın bu mal veya hizmet satışından doğmuş olduğunu temsil eden benzer belgelerle ilişkilendirilmeyen alacakları satın alamayacaklarını, davalı ...

Nakliyat Ltd.Şti. karşı ileri sürülebilecek tüm def'ilerin alacağı temlik alan faktoring şirketine karşı da ileri sürülebileceğini iddia ederek dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Hizmetleri AŞ. vekili cevabında davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre davacı ile davalı ...

Nakliye Ltd.Şti. arasında yapılan nakliye sözleşmesi ile adı geçen davalının 01.11.2008-20.12.2008 tarihleri arasında davacıya ait nakliye işlerini üstlendiği sözleşme gereği 10 adet çekin teminat olarak verildiği davacının sözleşme kapsamında davalıya borcunun olmadığı, teminat olarak verilen çeklerin bedelsiz kaldığı davacının borçlu olmadığı, davalı ... şirketinin davaya konu edilen tüm çekleri ... Kiralama, ...

Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik hükmü doğrultusunda tutarda fatura ile belgelendirilmiş olarak devraldığı, kötüniyet ya da ağır kusurunun davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle davalı ... şirketi hakkındaki davanın reddine, diğer davalı şirket hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili müvekkili ile davalı ... Nakliyat Ltd. Şti. arasında imzalanan nakliye sözleşmesi kapsamında anılan şirkete teminat amaçlı çekler verildiğini, ancak davalı nakliye şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığını, buna rağmen verilen çeklerden 6 tanesinin diğer davalı ... Factoring Hizmetleri A.Ş'ye ciro edilerek, devredildiğini, bedelsizlik def'inin temlik alan durumundaki factoring şirketine karşı da ileri sürülebileceğini belirterek, dava konusu çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitini istemiştir.

Mahkemece, davalılardan ... Nakliyat İth. İhr. Depolama Tic. Ltd. Şti'nin, davacıdan almış olduğu bu çekler karşılığında nakliye hizmeti vermediği ve bu nedenle çeklerin bedelsiz kaldığı kabul edilerek anılan şirket hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiş ve bu karar davalı ... Nakliyat İth. İhr. Depolama Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmemiştir. Bu durumda, anılan davalı açısından dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığı hususu kesinleşmiş bulunmaktadır.

Factoring sözleşmeleri BK'da düzenlenen tip sözleşmeler arasında yer almamış, birden fazla sözleşmenin bir arada bulunduğu ve temelinde alacağın temliki hükümlerini barındıran karma nitelikli atipik bir sözleşme olarak ortaya çıkmıştır. 10.10.2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ...

Kiralama, ... ve ... şirketlerinin 22/2 maddesi hükmü karşısında ... şirketlerinin, factoring sözleşmesi çerçevesinde ciro yolu ile devir aldıkları kambiyo senetleri yönünden mücerretlik ilkesi ortadan kalkmış olup, factoring ilişkisine konu edilen kambiyo senetlerinde yer alan alacağın bir mal veya hizmet satışından kaynaklandığının fatura veya benzeri belgelerle tevsiki gerektiğinden bu tür uyuşmazlıkların çözümünde TTK'nın 599. maddesinin uygulama yeri bulunmamakta olup, BK'nun 167. maddesi hükmüne göre işlem yapılması gerekir.

Somut olayda, davacı keşideci (borçlu) temlik eden durumundaki önceki alacaklıya karşı ileri sürülebileceği def'ileri, temlik alan durumundaki faktoring şirketine karşı da ileri sürebileceğinden ve diğer davalıya bu çekler nedeniyle borçlu olmadığı hususu saptanmış olduğundan davanın Tek ... Hizmetleri A.Ş yönünden de kabulü gerekirken, yanılgılı gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.