Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/3134 K.2012/14859

Taraflar arasındaki menfi tespit - çek iadesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı konusu kalmayan davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı, davacı vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... ve davalı vek. Av. ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin 3. kişiye satmak üzere davalıdan satın aldığı mallar karşılığında davalıya ciro ederek 3 adet çek verdiğini, ilk çekin vade tarihinde karşılıksız çıkması üzerine bu çekin davalı tarafından icra takibine konulduğunu, bunun üzerine davalıya 157.696,82 TL bedelli senet verilerek borcun yenilendiğini, davalının çekleri iade etmediği gibi bu senedi de icra takibine konu ettiğini belirterek müvekkilinin 3 adet çek nedeniyle davalıya toplam 156.194.90 TL borçlu olmadığının tespitine takibe konu edilmeyen 2 adet çekin iadesine, çek nedeniyle yapılan takibin iptaline, %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının müvekkilinden aldığı mal karşılığı verdiği çeklerden birinin karşılıksız çıkması üzerine takip başlatıldığını, takipten sonra dava dışı Bahtiyar Teber ve Hüseyin Turul'un borçtan sorumlu olmasını sağlamak amacıyla 2 adet senedin müvekkiline verildiğini, borcun yenilenmediğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yargılamanın devamı sırasında takibe konu edilmeyen 2 adet çekin davalı tarafından mahkemeye ibraz edildiği, bu ibraz karşısında tarafların senet düzenlenmesindeki iradelerinin eski borcun sona erdirilip yeni borç meydana getirme olarak değerlendirildiği, bu kabul karşısında takibe konu çekin bedelsiz kaldığı, tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle mahkemeye ibraz edilen 2 adet çekle ilgili davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, mahkeme kasasındaki çeklerin davacıya iadesine, takip konusu çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davalı yanca davacıya çekilen Ankara 16. Noterliği'nin 10.03.2010 tarih ve 06545 yevmiye nolu ihtarnamede “Müvekkil şirketle yapmış olduğunuz görüşmede borca karşılık verilen senetlerin karşılığı ödenmedikçe çeklerin iadesi yolunda bir anlaşmaya varılmamış bilakis Ankara 17. İcra Müdürlüğü'nün 2010/939 sayılı takip dosyasından kaynaklanan masraf, vekalet ücreti, çek tazminatı ve vade farkını ayrıca avukata ödemeniz kararlaştırılmış,

yine takip konusu çek ile diğer çeklerin müvekkil şirketçe bankaya ibraz edilerek yazdırılması ve senetle yenilenen borcun çekin zamanaşımı süresinden önce ödenmesi akabinde çeklerin tarafınıza teslimi kararlaştırılmıştır.” denilmiş olup bu beyan ile borcun yenilenmiş olduğunun davalı yanca kabul edilmiş olması karşısında mahkemenin borcun yenilendiğine dair kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Öte yandan davalı vekilinin 22.02.2012 tarihli dilekçesi ile mahkemece bu hususta bir ara karar verilmediğinden mahkeme kalemince çeklerin kabul edilmediğini, çek asıllarının mahkeme kasasına teslim edilmediğini bildirmiş olması karşısında dava konusu çeklerin mahkeme kasasında olmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece bu beyandan hareketle mahkeme kasasında olmayan çeklerin “Mahkeme kasasında muhafaza edilen çeklerin davacıya iadesine” şeklinde karar verilmesi, keza aynı iade kabul edilerek de davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.