Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/6934 K.2012/12921

Taraflar arasındaki birleşen istirdat-menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanın da usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalının hata, hile ile hukuka aykırı şekilde tahsil ettiği 143.970,00 TL.nin avans faizi ile birlikte istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacılar vekili, müvekkili şirket ... Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı şirket arasında 04.03.2011 tarihinde genel factoring sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşme gereği çeşitli ödeme vadelerini içeren 500.000 TL.lik senetleri davalının müvekkillerinden aldığını, yapılan ödemelere rağmen davalının elindeki senetleri icra takibine koyduğunu iddia ederek borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Yasanın 120. ve HMK’nun 114/g maddeleri gereğince dava şartlarından sayılan yargılama giderinin 2 haftalık kesin süre içerisinde yatırılması, aksi takdirde davanın usulden reddolunacağı ihtarına rağmen davacı yanın verilen kesin sürede gider avansını yatırmadığı gerekçesiyle HMK 120.maddesi yollamasıyla HMK 119/1 g uyarınca gider avansı yatırılmamış olmakla HMK 115/2 gereği ana ve birleşen davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm birleşen dava davacıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 9.6.2011 tarihinde yani 1086 sayılı HUMK döneminde açılmıştır. Anılan yasayı yürürlükten kaldıran 6100 sayılı HMK 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 6100 sayılı HMK’nun 120.maddesinde davacının yargılama harçları ile Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek tutarları dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır.

Adalet Bakanlığınca çıkarılan 30.09.2011 tarihli 28070 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan gider avansı tarifesinin 4.maddesinde dava açılırken ödenmesi gereken avanslar gösterilmiştir. Dava açıldığı tarihte “dava açılması” safhası gerçekleşmiş olduğundan bu husus tamamlanmış işlem sayılır. 6100 sayılı HMK’nun 448.maddesine göre bu kanun hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır.

Somut olayda dava önceki kanun zamanında açılmış olduğundan tarifenin 4/d maddesinde yer alan 50 TL.nin ödenmesi istenemez. Davanın bulunduğu aşamaya göre tarifenin 4/a maddesinde yer alan tüm tebligat giderlerinin ödenmesi de istenemez.

Kaldı ki, yerel mahkemenin 21.10.2011 tarihli duruşma tutanağının 1.maddesinde 838 TL gider avansı yatırmak üzere davacıya iki haftalık kesin süre verilmiş, ancak yatırılması istenen bu paranın hangi giderlere ilişkin olduğu ayrı ayrı ve açıkça belirtilmemiştir. Hal böyle olunca, anılan ara kararının usulüne uygun olduğu söylenemez.

Bu açıklamalar karşısında somut olayın değerlendirilmesine gelince. Temyiz, bu dava ile birleştirilen İstanbul 35.Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.12.2011 tarih, 2011/353 esas, 2011/102 karar sayılı kararına yöneliktir. Birleştirilen davalar bağımsızlıklarını koruduklarından ayrı ayrı değerlendirilip, hüküm oluşturulması gerekir. Asıl davada gider avansı yönünden oluşturulan ara kararının verildiği tarihte henüz birleştirilmiş bu dava mevcut değildir.

Birleştirilen davada ise gider avansı yatırılması ile ilgili herhangi bir ara kararı verilmemiştir. O halde, mahkemece, asıl davada oluşturulan ara kararının birleştirilen dosyayı da etkileyecek şekilde değerlendirilmesi ve bunun sonucunda birleştirilen dava hakkında da usulden ret kararı verilmesi somut olaya uygun düşmediği gibi usul ve yasaya da aykırı olduğundan hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.