Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/7419 K.2012/13159

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin profesyonel olarak apartman yönetim işi yaptığını, bu nedenle davalı ile kömür alım sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme gereğince 1200 ton kömür satın alınması konusunda anlaşıldığını, karşılığında her biri 79.500 USD bedelli 6 adet toplam 477.000 USD tutarında senet düzenlenerek davalıya verildiğini, davalıya toplam 182.910.00 USD ödeme yapılmasına rağmen 353.82 ton kömür (101.580.99 USD tutarında) teslim edildiğini, başka bir ifade ile müvekkilinden 81.329,01 USD fazladan para tahsil edildiğini ileri sürerek fazladan ödenen bu miktarın son kömür teslimi tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, davalı taraf uhdesinde kalmış olan 6 adet kambiyo senedinin bedelsiz kaldığının tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının sözleşme gereği gününde ödeme yapmadığını, sözleşmenin 5. maddesinde “gününde ödenmeyen senetlerin kömür fiyatları iptal olup yeni fiyatlardan kömür hesapları yapılacaktır.” şeklinde hüküm bulunduğunu, davacının ödemelerindeki gecikmeyi ve kömür fiyatlarındaki değişikliği nazara almadan fazla ödeme iddiasında bulunduğunu, sözleşme gereği nakliye ücretini davacının ödemesi gerekirken bu ödemeyi müvekkilinin yaptığını, müvekkilinin sözleşmeyi feshetmediğini, ödemeler düzenli yapılmadığı için kambiyo senetlerinin iade edilmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama toplanan deliller neticesinde kambiyo senetlerine ilişkin menfi tespit talebi atiye bırakıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, alacak istemi yönünden ise, benimsenen bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne 80.437,84 ABD Doları karşılığı dava tarihindeki kura göre, 126.198,09 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında kömür alım satımına ilişkin 08.07.2008 tarihli “Mal Alım Sözleşmesi” ile sözleşme gereğince gününde ödenmeyen kömür fiyatlarında değişiklik yapılmasına ilişkin “Protokol Yenileme” başlıklı bir protokol düzenlendiği, davalının buna göre kömür teslimatı yapıp davacının da değişik tarihlerde ödemelerde bulunduğu dosya içeriği ile sabittir.

Uyuşmazlık, davacının ödemiş olduğu toplam bedelin teslim edilen kömür miktarından fazla olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Sözleşmenin 2. maddesinde “Ak kömür, karpuz ve portakal cins fiyatı 410 ABD'dır. Fındık kömürün ton fiyatı ise 350 ABD'dır. Süper enerji kelle kömürün 1 ton fiyatı ise 400 ABD'dır. Bu fiyatlar nakliye hariç fiyatlardır. Nakliye bedelleri davacı şirket yetkilisi Ahmet Şeker'e aittir.” hükmü yer almakta, 5. maddesinde ise; “Gününde ödenmeyen senetlerin kömür fiyatları iptal olunup yeni fiyatlardan kömür hesapları yapılacaktır.” hükmü bulunmaktadır.

“Protokol Yenileme” başlıklı tarihsiz belgede de “Yaksan Ltd. Şti. İle Proyön Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşmede, gününde ödenmeyen kömür fiyatlarında değişiklik olmuştur. Kelle karpuz kömür fiyatı 460 ABD, fındık kömürün fiyatı 390 ABD'dir. Bu fiyatlar nakliye dahil fiyatlardır. Bu protokol önceki anlaşmaları geçersiz kılmaz." denilmiştir.

Somut olay bakımından uyuşmazlığın çözümü, taraflarca itiraza uğramayan ve kabul edilen sözleşmenin 2 ve 5. maddeleri ile protokol hükümlerinin irdelenip olaya uygulanmasıile mümkündür. Mahkemece açıklanan sözleşme ve protokol hükümleri yeterince değerlendirilmeden eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporunun hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Mahkemece yapılacak iş sözleşmede yer alan hükümlere göre teslim edilen kömürlerin nakliye bedelini davacının ödeyip ödemediği hususları araştırılarak nakliye bedelinden sorumluluğun sözleşme hükümleri çerçevesince belirlenmesi ve ödemelerin vadelerinde gerçekleşip, gerçekleşmediği hususları araştırılarak protokol hükümleri de bu yönde değerlendirilip varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar vermekten ibarettir.