Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/7798 K.2012/15925

Taraflar arasındaki birleşen çekin istirdatı-menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili; Sümerbank'a ait 4673872 no.lu 2.000-TL bedelli 01.10.2002 keşide tarihli hamiline yazılı çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıkmış olduğunu belirterek çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...'e duruşma gününü bildirir açıklamalı dava dilekçesi ilanen tebliğ edilmiş, ancak davalı duruşmalara katılmadığı gibi herhangi bir yanıt da vermemiştir.

Birleşen Salihli 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/138 esas sayılı dosyasında davacılar vekili; davalı tarafından Salihli 2. İcra Müdürlüğünün 2003/191 sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, çek arkasına hayali kişilerin isimlerinin yazıldığını, davalının diğer davalı ... ile birlikte hareket ederek çeki ciro yoluyla devraldığını, davalının meşru hamil olmadığı gibi çekin müvekkillerinin rızası dışında ellerinden çıkmış bulunması nedeniyle müvekkillerinin çekten dolayı borçlu bulunmadıklarını belirterek aynı konuda davalı ... aleyhine açılan dava ile bu davanın birleştirilmesine ve müvekkillerinin bu çekten dolayı davalıya borçlu bulunmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Salihli 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/138 esas sayılı dosyasında davalı vekili; müvekkili hakkında ileri sürülen iddiaların doğru olmadığını, müvekkilinin ... adındaki şahıstan alacağı olduğunu ve davaya konu edilen çekin ciro yoluyla müvekkiline geçtiğini, müvekkilinin ... adındaki şahıstan alacağı nedeniyle bahse konu çeki ciro edildiğini, müvekkilinin iyi niyetli çek hamili olduğunu belirterek davanın reddine ve % 40 kötü niyet tazminatının davacılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; davalı ... hakkında çekin istirdadına ilişkin taleple ilgili olarak çekin iyi niyetli hamil tarafından takibe konulması nedeni ile davanın konusuz kaldığı, birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede; takibe konu çekin arkasında ibraz şerhi bulunmakla birlikte ibraz tarihinin yer almadığı,

TTK'nın 705. maddesine göre hamiline yazılı çekte ibrazdan sonra cironun alacağın temliki hükümlerini doğuracağı, ilk hamile karşı olan şahsi defilerin çeki elinde bulunduran son hamile karşı da ileri sürülebileceği, ancak somut olayda çekin arkasında ibraza ilişkin bir açıklamanın bulunmaması ve çekte ibraz tarihinin yazılı olmaması nedeni ile çekin bankaya süresi içinde ibraz edildiğinin kabulünün gerekeceği, her ne kadar İNG Bank cevabi yazısında çekin ... tarafından ödeme için süresinde ibraz edildiği belirtilmişse de, buna ilişkin belgenin gönderilmediği,

ibraz edenin net olarak belirlenememesi karşısında cironun ibrazdan önce yapıldığının kabulünün gerekeceği gerekçesiyle asıl dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen dava yönünden davanın reddine, takibin durmasına yönelik ihtiyati tedbir kararının infaz edilmesi nedeniyle alacaklı lehine tazminata hükmedilmesine karar verilmiş, hüküm birleşen dava davacıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu çek arkasında ibraz şerhi bulunmakta ise de, ibraz tarihi yazılı değildir. Hal böyle olunca dava konusu çekin süresinde bankaya ibraz edilmiş olduğu kabul edilemez. Süresinde ibraz edilmeyen çekler yönünden kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilmiş olacağından birleşen dava davalısı hamilin birleşen dava davacılarından keşideci ...'e karşı talep hakları TTK'nın 644. maddesi hükmü de gözetilerek değerlendirilip ciranta yönünden aralarında temel ilişki bulunmadığı da dikkate alınarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.