Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/8747 K.2013/5055

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalıdan Ak Factoring Hiz. Tic. AŞ. vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av...., ile davalılardan ...,Factoring Hiz. Tic. AŞ. vek. Av. ...'nun gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan ..., AŞ.'nin bayisi olduğunu, sipariş edilen makinalara karşılık çekler verildiğini ancak makinaların teslim edilmeyerek iki adet çekin diğer davalıya faktoring sözleşmesi ile temlik edildiğini, avans olarak verilen çeklerin bedelsiz olup, davalı ... şirketinin meşru hamil sayılamayacağını belirterek bedelsiz çekler nedeniyle yapılan 160.000,00 TL ödemenin ödeme tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Makine. AŞ. yargılamaya katılmadığı gibi cevap da vermemiştir.

Davalı ... AŞ. vekili, çeklerin davalı ... Makine AŞ.'nin faktoring işlemi çerçevesinde alacaklarına karşılık devir alındığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, sipariş edilen makinalar karşılığında avans olarak verilen çeklerin...Makine AŞ.'nin edimini yerine getirmemiş olması nedeniyle bedelsiz kaldığı ve alacağın temliki hükümlerine göre bedelsizlik savunmasının davalı ... şirketine karşı da ileri sürülebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... Hiz. Tic. AŞ. vekilince temyiz edilmiştir.

Maddi olayları açıklamak tarafların bu olaylara uygulanması gereken maddi hukuk kurallarını bulup uygulamak hakimin görevidir.

İİK'nın 72/VII maddesi “Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs ödediği tarihten itibaren bir sene içinde umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geri alınmasını isteyebilir”. Hükmünü getirmiştir.

Somut olayda: Davacı, davalılardan...Makine San. AŞ.'ne avans olarak verdiği çeklerin ciro yolu ile hamili diğer davalı ... şirketinin bankaya ibrazı üzerine ticari itibarının sarsılmaması için ödemek zorunda kaldığı ,çek bedellerinin istirdadını talep etmiştir. Davacı icra takip dosyasına değil, çeklerin ibrazı üzerine iradi olarak ödemede bulunmuştur.

Bu durumda; dava İİK'nun 72/VII maddesinde ifadesini bulan istirdat davası değil, Borçlar Kanunun 62. maddesine dayalı bir dava olup, uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğunun kabulü ile halli gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.