Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/8814 K.2012/16486

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili ; müvekkili ile davalı arasında akdedilen 09/06/2008 tarihli satış sözleşmesi gereğince davacının ithal ettiği tezgah ve özel aksesuarların 13.450.000 Japon Yen'i bedelinin müvekkiline peşin ödenmesi koşuluyla satışının yapıldığını, daha sonra davalının peşin ödeme yapamayacağını bildirmesi üzerine 23/07/2008 tarihli sözleşme ile ilk sözleşmenin tadil edilerek,

davalının satış bedelinin yarısını peşin geriye kalan kısmını da 30-60-90-120-150-180 gün vadeler halinde toplam 6 eşit taksit halinde çek ile ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmede çeklerin YTL olması halinde tahsil edileceği günkü Merkez Bankası döviz satış kuruna göre karşılıklı hesaplaşılarak tahsilatın gerçekleştirileceğinin kararlaştırıldığını ve davalının müvekkiline 6 adet çek verdiğini, davalı bu çeklerden ilk üçünü ödediği aşamada 15/09/2008 tarihli çek bedeli tahsil tarihinde 1.046.336,21 JPY olup, sözleşme gereği bakiye farkın 74.497,13 JPY 15/10/2008 tarihli çek tahsil tarihinde 903.461,11 JPY olup,

sözleşme gereği bakiye farkın 217.372,22 JPY, 15/11/2008 tarihli çek tahsil tarihinde 719.331,52 JPY olup, sözleşme gereği bakiye farkın 401.501,82 JPY olduğunu, buna göre toplam 693.371,17 JPY'ye ulaşan bakiye farkın ödenmesi için İstanbul 37. Noterliğinden davalıya ihtarname gönderildiğini, ancak ihtarname gereğinin yerine getirilmediği gibi davalının geriye kalan üç çeke ilişkin kur farkını da ödemediğini, müvekkilinin önceki kur farkıyla birlikte toplam 1.996.849,52 JPY karşılığı 42.307,05 TL tutarında 16/02/2009 tarihli kur farkı faturası düzenlenerek davalıya gönderildiğini,

ancak davalının Bursa 16. Noterliğinden çektiği cevabı ihtarname ekinde kur farkı faturasını iade ettiğini bu nedenle alacağın tahsili için İstanbul 13. İcra Müdürlüğünün 2009/9420 esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine ilamsız icra takibine geçildiğini, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durdurulduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %40'ı oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili;şirket merkezinin Bursa da bulunması nedeniyle yetkili mahkemenin Bursa Mahkemeleri olduğundan bahisle yetki ilk itirazında bulunduktan sonra esasa ilişkin cevaplarında, davacının makineleri zamanında teslim etmemesi üzerine,

satımın ileri bir tarihe ertelendiğini, buna bağlı olarak da kur farkının oluştuğunu, davacının kendi kusuru nedeniyle ortaya çıkan kur farkını talep edemeyeceğini, müvekkilinin kur artışı meydana geleceğini tahmin etmediğini, bunu tahmin etse söz konusu satım ilişkisine girmeyeceğini satım ilişkisi nedeni ile davacı şirkete verilen çeklerin gününde ödenmesi ile borcun sona erdiğini, sözleşmede kararlaştırılan Japonya gezisi taahhüdününde davacı tarafından yerine getirilmediğini yapılan hesaplamada bu hususun dikkate alınması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece;davalının tacir olduğu, kurdaki değişimin aşırı olmadığı ve davacı tarafından talepte bulunulana kadar davalının herhangi bir itiraz ileri sürmediği, davalının kur farkı uygulamasına ilişkin itirazının uyarlama konusunda isabetli olmadığı, yapılan ödemeler ve kurdaki artışa göre davacının 42.307,05 TL kur farkı alacağının bulunduğu kanaatine varıldığı, davalının malın geç teslim edildiğine ilişkin iddiasını belgelendiremediği gibi, malın geç teslim edildiği kabul edilse dahi buna ilişkin itirazı kayıt ileri sürmediği ve geç teslim nedeniyle zarara uğradığı hususları da ispatlanamadığı,

Sözleşmenin 16. maddesinde yer alan Japonya gezisinin davacı tarafından yerine getirilmediğinin dosya kapsamına göre belirli olup, davacı söz konusu taahhüdünü yerine getirmeyerek yapmaktan kurtulduğu seyahat masrafları tutarınca davalının takas mahsup talebinde bulunmakta haklı olduğu gerekçesiyle, 12.840,62 TL çift kişilik ulaşım dahil Japonya seyahat ücretinin davacının kur farkı alacağından mahsup edilmesi gerektiği kabul edilerek yapılan mahsup işleminden sonra geriye kalan 29.466,43 TL davacı alacağına ilişkin davalının itirazının iptaline, karar verilmiş hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2) Taraflar arasındaki sözleşmenin 16. maddesinde “Japonya'ya düzenlenecek ilk geziye Yaşar Erdoğan ve eşi dahil edilmiştir.” hükmü yer almaktadır. Sözleşmedeki bir hüküm 818. sayılı BK. 111 maddesinde düzenlenen 3. kişi yararına kayıt niteliğindedir. Anılan hükme göre davalı şirket hükümde belirtilen seyahati şirket sahibi ve eşine sağlanmasını talep edebilir. Davalı şirket kendisi için ifa talebinde bulunamayacağı için mahkemece hükümde belirtilen seyahat ile ilgili masrafın davacı alacağından mahsubu anılan kanun hükmüne aykırıdır. Mahkemece bu yönler gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle mahsup işlemi yapılması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.