Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/999 K.2012/7317

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı borçlu ile müvekkili arasında ticari iş ilişkisine istinaden davalının keşide ettiği İş Bankası Altındağ şubesinin 23/10/2010 tarihli 646817 hesap nolu, 3360283 çek nolu, 20.000,00 TL bedelli çekin alındığını ve bu çekin müvekkilinin iş yaptığı başka bir firmaya ciro edilerek verildiğini, ancak çekin karşılıksız çıkması nedeni ile çek hamili 3. kişinin çek ile ilgili icra takibine girişmesi üzerine müvekkilinin çek bedelini 5.500,00 TL fazlası ile ödemek zorunda kaldığını, fazla ödenen 5.500,00 TL meblağ için davalıya karşı başlatılan ilamsız icra takibine davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafından 3. kişiye ödenmek zorunda kalınan 25.500,00 TL'ye ait rücu belgesinin taraflarına ibraz edilmediğini, dava konusu takip dosyasında takip talebinin dayanağının ...Bankası Altındağ Şubesinin 646817 nolu hesabından 3360283 çek nolu 23/10/2010 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek ile davacının 3. kişiye ciro ettiği söz konusu çek nedeniyle ödeme yapmak zorunda kaldığı takip dosyasındaki çekin yine ...

Bankası ... şubesinin 646817 nolu hesabından... çek nolu 16/11/2010 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çekler olduğunu, bu durumda aynı çekten dolayı müvekkilinden 2 defa % 5 karşılıksız çek tazminatı, 2 defa işlemiş faiz, 2 defa % 0,3 komisyon talep edildiğini ileri sürerek davacı tarafın haksız ve mesnetsiz davasının reddine, davalı lehine %40 kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda toplanan delillere göre; davacının davalı tarafından keşide edilen çekin karşılıksız çıkması nedeniyle dava dışı 3. şahsa asıl çek tutarı 20.000,00 TL ile faiz ve icra giderleri olarak 5.500,00 TL ödediği, bunun sorumlusunun davalı olduğu, sunulan rücu belgesi ile tüm dosya kapsamından davalının bu çek nedeni ile fazladan ödenen bedelden sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve davacı lehine %40 icra inkar tazminatına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

TTK'nın 695. maddesinin 2. ve 3. fıkralarında; “Keşideci; muhatap nezdinde çekin ancak bir kısım karşılığını hazır bulundurduğu takdirde muhatap bu kısmi karşılığın tutarını ödemekle mükelleftir. Gösterilen paraya mukabil muhatap nezdinde karşılığı bulunmadan bir çek keşide eden kimse; çekin kapatılmayan miktarının yüzde beşini ödemekle mükellef olduktan başka hamilin bu yüzden uğradığı zararı tazmine mecburdur.” denmektedir. Ayrıca, hamilin müracaat hakkını kapsamını düzenleyen aynı Yasa'nın 722. maddesinde; “Hamil, müracaat yoluyla:

1. Çekin ödenmemiş olan bedelini

2. İbraz gününden itibaren yüzde on faizini;

3. Protestonun veya buna muadil olan tespitin ve gönderilen ihbarnamelerin masrafları ile diğer masrafları;

4.Çek bedelinin binde üçünü aşmamak üzere komisyon ücretini; isteyebilir.” denmektedir.

Somut olayda, dava konusu çekin lehdarı olan davacının; çek hamili 3. kişiye ödeme yaptığı, bu ödemeleri yukarıda değinilen Yasa hükümleri uyarınca kanunen yapmak zorunda olup olmadığı üzerinde durulup, kanunen ödeme yükümlülüğü bulunmayan hususlar tespit edildikten sonra bu miktarlara yönelik talebin reddi, diğer kısımlara yönelik talebin kabulü gerekirken anılan Yasa hükümleri gözetilip değerlendirilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.