Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/10110 K.2013/18150

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 02/10/2006 tarihli 5 yıl süreli LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazları) tüplü bayilik sözleşmesi akdedildiğini, davalının işyerinde yaptırılan tespitte sözleşmeye aykırı olarak başka markalara ait tüplerin satışının yapıldığının anlaşıldığını,

bunun üzerine müvekkili tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere sözleşmenin 24. maddesi uyarınca belirlenecek cezai şart alacağının şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının sözleşmenin 14/g maddesi gereği 07/01/2008 ihtar tarihi itibariyle aylık %10 faiziyle veya bu mümkün olmadığı takdirde 3095 sayılı Yasa uyarınca ticari işlerde uygulanan temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin hakların mahfuz tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkil firmanın dava konusu 02/10/2006 tarihli sözleşmenin tarafı olmayıp, bu sözleşme hükümleri ile bağlı tutulamayacağını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 02/05/2005 başlangıç tarihli bayilik sözleşmesine dayandığını, bu sözleşmenin de feshedilmiş olması nedeniyle yürürlükte olmadığını, davacı tarafın işbu sözleşme hükümlerine dayanmayan dava konusu taleplerinin bu bakımdan dinlenemeyeceğini, ayrıca davacı tarafın cezai şart talebinin fahiş olup, müvekkil firmanın mahvına neden olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesinin davalının sözleşme hükümlerini ihlal etmesi nedeniyle, davacı yanca haklı sebeple feshedildiği, sözleşmenin 24. maddesi gereğince davacının davalıdan 140.623,20 TL cezai şart talep etme hakkına sahip bulunduğu,

07/01/2008 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihi ve verilen süre itibarıyla davalının 23/01/2008 tarihinde temerrüde düştüğü, BK'nun 161/son maddesi gereği cezai şartın tenkisinin gerektiği ve olayda 10.000,00 TL'nin cezai şart miktarı olarak adalet ve nesafet kurallarına uygun olacağı gerekçesiyle BK'nun 161/son maddesi gereği talep edilen ceza-i şart isteminin tenkisi ile 10.000,00 TL ceza-i şartın 23/01/2008 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tenkis sebebiyle davacının ceza-i şart istemine ilişkin fazlaya dair dava hakkı bulunmadığına karar verilmiş,

hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan TTK'nın 24'üncü maddesine göre “tacir sıfatını haiz bir borçlu, fahiş olduğu iddiasıyla cezai şartın indirilmesini mahkemeden isteyemez.” Ancak sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın tacir olan borçlunun ekonomik yönden yıkımına neden olacak seviyede yüksek olduğunun saptanması halinde bundan indirim yapılabileceği Yargıtayca kabul edilmektedir. Ne var ki, böyle bir indirime gidilebilmesi için borçlunun ekonomik durumunun ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekmektedir.

Mahkemece davalının 3 yıllık vergi beyannameleri ilgili Vergi Dairesinden istenmiş ve cezai şarttan indirim yapılıp yapılmayacağının saptanması açısından bilirkişi raporu alınması yönünde ara kararı oluşturulmuş ise de, daha sonra sebep gösterilmeden bu ara kararından dönüldüğü görülmüştür. Davalının ekonomik durumu yönünden hiçbir araştırma ve inceleme yapılmadan sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın davalının ekonomik yönden yıkımına sebep olacağını gösteren delillerin neler olduğu karar yerinde açıklanmadan ve tartışılmadan eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.