Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/10140 K.2013/15046

Taraflar arasındaki tanıma ve tenfiz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava, satım ilişkisine ilişkin Alman Mahkemesi tarafından verilen kararın tenfizi istemine ilişkindir.

Davalı vekili, mahkemenin görevsiz olduğunu, esas bakımından ise tenfiz isteminin koşullarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki satış sözleşmesine göre davalının ticari işletmesi için aşılı asma fidanlarını aldığına dair bir kayıt bulunmadığı, davalının tüketici olduğu, şahsi ihtiyacı için malları aldığı gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

TTK’nun 4’üncü madesinin 1’inci fıkrasına göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava olup, aynı Kanun’un 5’inci maddesinde de ticari davalarda ticaret mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiştir. Ayrıca TTK’nun 19’uncu maddesine göre, “Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır.-(2) Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.”

Somut olayda ticari şirket olan davacının tacir olduğu ve satışın ticari işletmesi ile ilgili bulunduğu ihtilafsızdır. Bu nedenle uyuşmazlık, dava konusu satışın davalının ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece davalının tüketici olduğu ve satışın ticari işletmesi ile ilgili bulunmadığı gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un m.3/e hükmüne göre tüketici kavramının, “Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi,” ifade ettiği belirtilmiştir. Satışa konu aşılı asma fidanlarının sayısının 20.000 adet ve 1,5 ton ağırlığında olması nedeniyle davalının tüketici olarak kabulü mümkün olmadığı gibi, davalı ...’ın “...

Gıda Kozmetik Deterjan Sanayi ve Ticaret ...” isimli şahıs şirketi bulunduğu, ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin de yönetim kurulu başkanı olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu durumda satışın davalının ticari işletmesi ile ilgili bulunduğunun kabulü gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.