Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/10186 K.2013/14637

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... Mimarlık San. A.Ş vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Otomotiv'den 09.11.2008 tarihinde oto ön satış sözleşmesi ile satın aldığı sahibi diğer davalı şirket olan 2. el aracın km göstergesinde 72.000 km yazdığını, ancak turbosunun arızalanması üzerine yetkili servise götürülen aracın km.sinin 117.761 km olduğunun öğrenildiğini, aracın satın alındığı davalı ...

Otomotiv ile ruhsat sahibi diğer davalı şirketin aracın km sayacı ile oynayarak aracın km sayacını olduğundan az göstermek suretiyle müvekkiline ayıplı araç satıldığını, malın ayıplı olduğunun bildirilerek araç bedelinin iadesi için 19.03.2009 tarihinde ihtarname keşide edildiğini ancak aracın iade alınmayıp bedelinin ödenmediğini ileri sürerek ayıplı malın geri alınmasına ve araç bedeli olarak ödenen 14.500 TL. İle 1548,00 TL.

Tamir masrafının faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Mimarlık San. Ve Tic. A.Ş. Vekili, davacı ile davalı otomotiv firması arasında imzalanan 19.11.2008 tarihli oto ön satış sözleşmesinde satışa konu otomobilin sağlam olarak alıcı tarafından satın alınmış olduğunun özellikle belirtildiğini, davacının ayıplı mal iddiasının yerinde olmadığını,davacının basiretli tacir gibi davranmadığını ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir. Davalı ..., görev ve yetki itirazında bulunmuş olup davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı tarafın davacıya aracı satarken 72.000 km'de diye satış yaptığının satış belgesinde açıkça yazılı olduğu, oysa satıştan yaklaşık 8 ay önce 21/03/2008 tarihinde aracın 117.761 km'de olduğunun tespit edildiği,

Yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere (Yargıtay 13 HD 2012/11979 Esas 2012/1422 Karar ve 1997/7580 Esas 1997/10870 Karar sayılı ilamı) davalının gizli ayıplı olarak aracı sattığı, davacının bu haliyle aracı alma durumunun söz konusu olamayacağı anlaşıldığı gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile aracın davacı tarafından davalı tarafa iade edildiğinde 14.500,00 TL araç bedeli ve 1.548,00 TL araç tamir masrafı olmak üzere toplam 16.048,00 TL' nin aracın teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ...

Mimarlık San. Ve Tic. A.Ş. Vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, 2. el araç satışına konu olan aracın gerçek km'sinin gizlendiği gerekçesiyle ayıba karşı satıcının tekeffülü hükümlerine dayalı araç bedeli ve turbo arızası nedeniyle yapılan tamir masrafının tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili, 2. el olarak satın alınan dava konusu aracın satın alındığı tarihte km göstergesinin 72.000 olarak görüldüğünü, ancak, 03.02.2009 tarihinde araçta meydana gelen turbo arızası nedeniyle yetkili servise başvurulduğunda aracın gerçek km.sinin 117.761 km. Olduğunu ve km ile ilgili göstergede oynama olduğunun tespit edildiğini iddia etmiş ve malın ayıplı olduğuna dair 19.03.2009 tarihli noter ihtarnamesini ise sadece temyiz etmeyen davalı ... Otomotiv'e göndermiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sy. TTK'nın 20/2. maddesi uyarınca. “Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi lazımdır.” Aynı Yasa'nın 25/3. maddesine göre. “Emtianın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde keyfiyeti satıcıya bildirmeye mecburdur.

Açıkça belli değilse alıcı, emtiayı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde muayene etmeye veya ettirmeye ve bu muayene neticesinde emtianın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını muhafaza için keyfiyeti bu müddet içinde satıcıya bildirmeye mecburdur.” Bu açıklamalar karşısında somut olayın değerlendirilmesine gelince; km göstergesindeki toplam km mesafesinin gerçek olup olmadığı ilk bakışta anlaşılamayacağından bu konudaki ayıbın açık bir ayıp olduğu söylenemezse de 8 günlük muayene süresi içerisinde herhangi bir servise inceletilmesi durumunda bu nitelikte bir ayıbın tespit edilebilmesi mümkündür.

Nitekim, arıza nedeniyle yetkili servise gidildiğinde bu hususun kolaylıkla tespit edilmiş olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. O halde, davacının TTK'nın 25/3. maddesindeki 8 günlük muayene ve ihbar mükellefiyetine uymadığı görülmektedir.

Kaldı ki, bir an için ayıbın alıcıdan gizlendiği kabul edilse bile, alıcı 03.02.2009 tarihinde yetkili servisteki tespit sonucunda ayıbı öğrenmiş olduğuna göre derhal ihtarda bulunması gerekirken aradan 16 gün geçtikten sonra 19.03.2009 tarihinde noterden temyiz etmeyen davalı ... Otomotiv'e ihtarname göndermiş, ancak diğer davalı şirkete ayıp ihbarında dahi bulunmamıştır.

Özellikle 2. el bir araç alımında alıcının araçta herhangi bir ayıp durumu olup olmadığı konusunda ilgili servis ve bakım yerlerine aracı muayene ettirmesi keyfiyeti, hayatın olağan akışı gereğinden olup tacir olanlar bakımından bu keyfiyetin TTK'nın 20/2. maddesi karşısında bir yükümlülük halini aldığının da kabulü gerekmektedir. 6762 sy. TTK'nın 25. maddesinin 3. fıkrasının son cümlesi yollamasıyla; dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sy. BK'nın 198/2. maddesinde.

“Bunu ihmal ettiği halde mebii kabul etmiş sayılır. Meğerki mebide adi bir muayene ile meydana çıkarılamıyacak bir ayıp bulunsun.” ve aynı Yasa'nın 198/son maddesinde ;“Bu kabilden bir ayıp sonradan meydana çıkarsa derhal bayie ihbar edilmelidir. Aksi takdirde, mebi bu ayıp ile beraber kabul edilmiş addolunur.” denmektedir.

Mahkemece yukarıda açıklanan hususlar ve ilkeler gözetilmeden eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.